Nghị định 55-CP được ban hành năm 1996 bởi Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định chi tiết về hoạt động của tàu quân sự nước ngoài và các thành viên trên tàu trong thời gian vào thăm nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với mọi hoạt động ra, vào, trú đậu và các hoạt động liên quan của tàu quân sự nước ngoài cùng các thành viên trên tàu (bao gồm Trưởng đoàn, Thuyền trưởng, thủy thủ và những người đi cùng) tại các cảng biển và cảng quân sự của Việt Nam.

Giải thích từ ngữ và nguyên tắc hoạt động cốt lõi

• Tàu quân sự nước ngoài: Là các tàu thuộc lực lượng vũ trang của một quốc gia hoặc tổ chức quân sự, mang dấu hiệu bên ngoài đặc trưng của quốc tịch nước đó hoặc tổ chức quân sự, do một sĩ quan hải quân phục vụ quốc gia hoặc tổ chức đó chỉ huy, có tên trong danh sách sĩ quan và đoàn thủy thủ tuân theo điều lệnh kỷ luật quân sự.
• Hệ thống cảng áp dụng: Bao gồm cảng biển (mở ra theo Bộ luật hàng hải Việt Nam) và cảng quân sự (do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam quản lý và hoạt động theo Quy chế cảng quân sự).
• Nguyên tắc tôn trọng chủ quyền: Tàu quân sự nước ngoài khi vào thăm và hoạt động tại các cảng Việt Nam phải tôn trọng độc lập chủ quyền của Việt Nam, tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam, các Điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia, đồng thời tuân thủ sự hướng dẫn của các lực lượng quản lý chuyên ngành tại cảng.

Phân loại các hình thức thăm cảng

• Thăm chính thức: Thực hiện theo lời mời của Nhà nước Việt Nam nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia, do nguyên thủ quốc gia đi bằng tàu quân sự vào cảng Việt Nam.
• Thăm xã giao: Nhằm mục đích tăng cường quan hệ hữu nghị giữa nhân dân và lực lượng quân đội của hai quốc gia.
• Thăm thông thường: Nhằm phối hợp huấn luyện, diễn tập, cung cấp vật liệu kỹ thuật, tiếp nhiên liệu, lương thực thực phẩm hoặc cho thủy thủ nghỉ ngơi.

Thủ tục xin phép và thông báo trước khi vào cảng

• Tàu quân sự nước ngoài vào thăm phải được phép của Chính phủ Việt Nam, trừ khi có quy định khác trong Hiệp định song phương.
• Việc xin phép (trừ tàu thăm chính thức) phải thực hiện qua đường ngoại giao chậm nhất là 30 ngày trước ngày dự kiến vào cảng. Tờ khai xin phép phải ghi rõ các thông tin chi tiết về tàu (tên, loại, thông số kỹ thuật), hình thức thăm, cảng đến, thời gian trú đậu, danh sách nhân sự, thiết bị thông tin đăng ký sử dụng, nhu cầu tiếp tế và chương trình hoạt động.
• Sau khi được cấp phép, chậm nhất 48 giờ trước khi vào lãnh hải Việt Nam, thuyền trưởng phải thông báo cho Bộ Quốc phòng Việt Nam (Cục Đối ngoại). Mọi thay đổi so với tờ khai ban đầu phải được báo cáo và xin phép qua đường ngoại giao trước khi tàu vào cảng.
• Việc treo cờ của tàu quân sự nước ngoài thực hiện theo thỏa thuận qua đường ngoại giao giữa hai Chính phủ.

Quy định khi di chuyển trong lãnh hải và làm thủ tục tại cảng

• Khi vào lãnh hải Việt Nam để vào cảng, tàu quân sự nước ngoài phải: Tàu ngầm phải ở trạng thái nổi; ghi rõ số hiệu và tên tàu; đưa toàn bộ vũ khí về tư thế quy không và trạng thái bảo quản; dừng lại ở vùng đón trả hoa tiêu để làm thủ tục nhập cảnh dưới sự hướng dẫn của cảng vụ và hoa tiêu Việt Nam; chỉ sử dụng thiết bị an toàn hàng hải và tần số liên lạc đã đăng ký; đi đúng tuyến đường và hành lang quy định.
• Khi làm thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh, phía tàu phải xuất trình: Giấy đăng ký hoặc chứng từ quốc tịch tàu; danh sách thành viên; bản kê khai hàng hóa (nếu có); bản kê khai vũ khí, phương tiện thông tin và thiết bị quân sự; chương trình hoạt động của đoàn. Đối với các thành viên trên tàu, phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ tương đương.

Quy chế neo đậu và hoạt động của thành viên trên tàu

• Tàu quân sự nước ngoài chỉ được neo đậu tại cảng đã thỏa thuận qua đường ngoại giao. Tại một thời điểm, tàu quân sự của cùng một nước không được trú đậu quá 03 chiếc và thời gian trú đậu không quá 07 ngày, trừ trường hợp đặc biệt được Chính phủ Việt Nam cho phép.
• Trong thời gian neo đậu, tàu phải tuân thủ quy chế quản lý hoạt động hàng hải tại cảng biển hoặc quy chế cảng quân sự. Mọi hoạt động phát sinh ngoài chương trình đã thống nhất phải được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép.
• Thành viên trên tàu chỉ được đi bờ sau khi hoàn thành thủ tục nhập cảnh và được phép của Đồn biên phòng cửa khẩu cảng hoặc theo quy chế cảng quân sự. Khi đi bờ phải hoạt động đúng chương trình, nội quy và tuân thủ pháp luật Việt Nam về hải quan, y tế, kiểm dịch nếu mang theo hàng hóa.

Các hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối

Tàu quân sự nước ngoài và các thành viên trên tàu không được thực hiện các hành vi sau trong thời gian ra, vào, trú đậu tại cảng Việt Nam:

• Hoạt động chống lại độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc gây phương hại đến phòng thủ, an ninh của Việt Nam; tiến hành tuyên truyền, thu thập tình báo trái phép.
• Mang theo vũ khí hủy diệt hàng loạt, chất phóng xạ, chất độc hóa học, chất ma túy.
• Tuyên truyền, phát tán tài liệu, sách báo, phim ảnh, văn hóa phẩm chưa được phép của Nhà nước Việt Nam.
• Đưa người và hàng hóa lên hoặc xuống tàu trái quy định pháp luật về xuất nhập cảnh (trừ trường hợp cứu người bị nạn nhưng phải thông báo ngay cho nhà chức trách cảng).
• Phóng đi, tiếp nhận hoặc xếp lên tàu các phương tiện bay, khí tài quân sự khi chưa được phép.
• Tiến hành trái phép các hoạt động nghiên cứu, đo đạc, đánh bắt hải sản, mua bán, gây nhiễu hệ thống thông tin, cản trở giao thông, gây ô nhiễm môi trường hoặc làm hư hại công trình cảng.
• Tự ý di chuyển cặp mạn tàu khác, đi vào khu vực cấm, quay phim, chụp ảnh, vẽ cảnh đồ tại khu vực cấm.
• Gây mất trật tự công cộng, cản trở hoặc chống lại người thi hành công vụ của Việt Nam.

Xử lý vi phạm và trách nhiệm pháp lý

• Mọi hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này và các quy định pháp luật khác của Việt Nam sẽ được giải quyết thông qua đường ngoại giao.
• Thuyền trưởng chịu trách nhiệm về các hậu quả do hành vi vi phạm pháp luật của các thành viên trên tàu gây ra trong thời gian hoạt động tại cảng Việt Nam.
• Thành viên trên tàu vi phạm pháp luật Việt Nam sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam tùy theo tính chất, mức độ vi phạm (trừ những người được hưởng quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao). Thẩm quyền xử lý vi phạm tuân thủ theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

• Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm quản lý tàu quân sự nước ngoài trong thời gian hoạt động tại cảng, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức đón tiếp và hướng dẫn thực hiện Nghị định này.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành.
• Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các quy định trước đây đối với tàu quân sự nước ngoài vào hoạt động tại các cảng của Việt Nam trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ.