Nghị định số 55/2009/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ quy định về các hành vi vi phạm hành chính, hình thức, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền và thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Nghị định này quy định về các hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về bình đẳng giới mà không phải là tội phạm và theo quy định phải bị xử phạt hành chính. Các hành vi vi phạm khác không quy định tại đây sẽ áp dụng theo quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước có liên quan.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, công dân Việt Nam; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam và cá nhân nước ngoài cư trú tại Việt Nam. Người chưa thành niên vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.

- Nguyên tắc xử phạt và thời hiệu áp dụng

• Nguyên tắc xử phạt: Thực hiện theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản pháp luật liên quan.
• Thời hiệu xử phạt: Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về bình đẳng giới là 01 năm kể từ ngày hành vi vi phạm được thực hiện. Đối với trường hợp người vi phạm bị đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án hình sự nhưng hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính, thời hiệu xử phạt là 03 tháng kể từ ngày người có thẩm quyền nhận được quyết định đình chỉ và hồ sơ vụ vi phạm.
• Trường hợp không áp dụng thời hiệu: Nếu trong thời hạn quy định, tổ chức, cá nhân cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt hoặc thực hiện hành vi vi phạm mới thì thời hiệu được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, cản trở hoặc từ thời điểm thực hiện hành vi vi phạm mới.

- Các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả chung

• Hình thức xử phạt chính: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền. Mức phạt tiền tối thiểu là 200.000 đồng và tối đa là 40.000.000 đồng.
• Hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính. Người nước ngoài vi phạm có thể bị áp dụng hình thức xử phạt trục xuất.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc xin lỗi, cải chính công khai; buộc khôi phục lại quyền lợi hợp pháp đã bị xâm hại; buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh hợp lý nếu gây thiệt hại về sức khỏe, tinh thần; buộc sửa đổi, bổ sung, thay thế, đính chính hoặc tiêu hủy các vật phẩm, văn hóa phẩm, sách giáo khoa, giáo trình có nội dung định kiến giới; buộc tháo dỡ hoặc xóa sản phẩm quảng cáo vi phạm; yêu cầu sửa đổi, hủy bỏ các quy định, quy chế có sự phân biệt đối xử về giới.
• Trách nhiệm dân sự: Người vi phạm gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân ngoài việc bị xử phạt hành chính còn phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự.

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nam hoặc nữ tự ứng cử, được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, vào cơ quan lãnh đạo của các tổ chức hoặc cản trở việc bổ nhiệm vào cương vị quản lý, lãnh đạo, chức danh chuyên môn vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúi giục, lôi kéo người khác chỉ bỏ phiếu cho một giới nhất định khi bầu cử hoặc lấy ý kiến bổ nhiệm; cố ý tuyên truyền sai sự thật nhằm cản trở nam hoặc nữ ứng cử, bổ nhiệm vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúi giục người khác trì hoãn, không cung cấp thông tin, hồ sơ hoặc đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần nhằm cản trở việc ứng cử, bổ nhiệm vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi dùng vũ lực cản trở; sửa chữa, làm sai lệch hồ sơ hoặc ép buộc người khác làm sai lệch hồ sơ; không cho nam hoặc nữ tự ứng cử, ứng cử hoặc không thực hiện việc bổ nhiệm vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi đặt ra và thực hiện các quy định, quy chế có sự phân biệt đối xử về giới.

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm nam hoặc nữ thành lập doanh nghiệp, tiến hành hoạt động kinh doanh vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần hoặc xúi giục người khác trì hoãn, không cung cấp hồ sơ, tài liệu nhằm cản trở việc thành lập doanh nghiệp, kinh doanh vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi dùng vũ lực cản trở; sửa chữa hoặc ép buộc người khác sửa chữa, làm sai lệch hồ sơ nhằm cản trở việc thành lập doanh nghiệp, kinh doanh vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi quảng cáo thương mại gây bất lợi về uy tín, quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ doanh nghiệp, thương nhân của một giới nhất định (đi kèm hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép từ 03 đến 06 tháng).

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực lao động

• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi phân công công việc mang tính phân biệt đối xử giữa nam và nữ dẫn đến chênh lệch về thu nhập hoặc mức tiền lương, tiền công của những người lao động có cùng trình độ, năng lực vì lý do giới tính.
• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi áp dụng các điều kiện khác nhau trong tuyển dụng lao động nam và nữ đối với cùng một công việc mà hai giới có trình độ và khả năng thực hiện như nhau (trừ biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới hoặc nghề đặc thù); từ chối tuyển dụng, tuyển dụng hạn chế hoặc sa thải, cho thôi việc người lao động vì lý do giới tính hoặc do việc mang thai, sinh con, nuôi con nhỏ.

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi vận động, ép buộc người khác nghỉ học vì lý do giới tính.
• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi vận động, ép buộc có tổ chức nhiều người nghỉ học vì lý do giới tính; từ chối tuyển sinh đối với người có đủ điều kiện vào các khóa đào tạo, bồi dưỡng vì lý do giới tính hoặc do việc mang thai, sinh con, nuôi con nhỏ.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi quy định tuổi đào tạo, tuổi tuyển sinh khác nhau giữa nam và nữ; tổ chức giáo dục hướng nghiệp, biên soạn, phổ biến sách giáo khoa, giáo trình, chương trình giảng dạy có nội dung định kiến giới.

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực khoa học, công nghệ

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm nhằm cản trở nam hoặc nữ tham gia hoạt động khoa học, công nghệ vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần hoặc không cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu nhằm cản trở nam hoặc nữ tham gia hoạt động khoa học, công nghệ vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi dùng vũ lực cản trở hoặc không cho nam hoặc nữ tham gia hoạt động khoa học, công nghệ vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi từ chối việc tham gia của một giới trong các khóa đào tạo hoặc trong các hoạt động khoa học, công nghệ vì định kiến giới.

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm nhằm cản trở nam hoặc nữ sáng tác, phê bình văn học, nghệ thuật, biểu diễn, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao vì định kiến giới; tự mình thực hiện hoặc xúi giục người khác thực hiện hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu mang tính phân biệt đối xử về giới.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần nhằm cản trở nam hoặc nữ tham gia các hoạt động sáng tác, biểu diễn, văn hóa, thể thao vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi dùng vũ lực cản trở hoặc không cho nam hoặc nữ tham gia sáng tác, phê bình, biểu diễn, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi sáng tác, lưu hành, xuất bản tác phẩm cổ vũ, tuyên truyền bất bình đẳng giới, định kiến giới; truyền bá tư tưởng, hủ tục lạc hậu phân biệt đối xử về giới; thực hiện quảng cáo về các dịch vụ xã hội, thông báo, nhắn tin, rao vặt có nội dung cổ vũ bất bình đẳng giới (đi kèm hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép từ 03 đến 06 tháng đối với hành vi sáng tác, lưu hành, xuất bản tác phẩm vi phạm).

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong lĩnh vực y tế

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người tham gia các hoạt động giáo dục sức khỏe; xúi giục người khác không tham gia hoặc trì hoãn, không cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu cho người tham gia giáo dục sức khỏe vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi ngăn cản, không cho người khác tham gia hoặc đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần người tham gia các hoạt động giáo dục sức khỏe vì định kiến giới.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi dùng vũ lực cản trở người khác tham gia hoạt động giáo dục sức khỏe vì định kiến giới; xúi giục người khác phá thai vì giới tính của thai nhi.

- Hành vi vi phạm hành chính về bình đẳng giới trong gia đình

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm nhằm cản trở thành viên gia đình tham gia định đoạt tài sản chung vì lý do giới tính; xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy hiếp tinh thần không cho thành viên gia đình sử dụng tài sản chung, tạo thu nhập vì định kiến giới; không chăm sóc, giáo dục, tạo điều kiện như nhau giữa nam và nữ trong gia đình về học tập, lao động, vui chơi, giải trí và phát triển.
• Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi không cho thành viên gia đình định đoạt tài sản chung vì lý do giới tính; không cho nam hoặc nữ tham gia công tác xã hội vì định kiến giới; đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần nhằm cản trở định đoạt tài sản chung; áp đặt việc thực hiện lao động gia đình, sử dụng biện pháp tránh thai, triệt sản như là trách nhiệm của riêng một giới nhất định.
• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng đối với hành vi dùng vũ lực nhằm cản trở thành viên trong gia đình có đủ điều kiện tham gia định đoạt tài sản thuộc sở hữu chung của hộ gia đình vì lý do giới tính.

- Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

• Thanh tra Lao động – Thương binh và Xã hội: Thanh tra viên đang thi hành công vụ có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 500.000 đồng, tịch thu tang vật, phương tiện có giá trị đến 2.000.000 đồng. Chánh Thanh tra Sở có quyền phạt tiền đến 30.000.000 đồng, tước quyền sử dụng giấy phép, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm. Chánh Thanh tra Bộ có quyền phạt tiền đến mức tối đa 40.000.000 đồng và áp dụng đầy đủ các hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả.
• Thanh tra chuyên ngành khác: Thanh tra viên, Chánh Thanh tra cấp Sở, Chánh Thanh tra cấp Bộ thuộc các ngành khác có thẩm quyền xử phạt tương tự đối với các hành vi vi phạm về bình đẳng giới thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn quản lý của mình.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp: Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 2.000.000 đồng, tịch thu tang vật, phương tiện có giá trị đến 2.000.000 đồng. Chủ tịch UBND cấp huyện có quyền phạt tiền đến 30.000.000 đồng. Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền phạt tiền đến mức tối đa 40.000.000 đồng.
• Công an nhân dân, Bộ đội biên phòng: Có thẩm quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm liên quan trực tiếp đến lĩnh vực mình quản lý theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.
• Phân định thẩm quyền: Trường hợp vi phạm thuộc thẩm quyền của nhiều người thì việc xử phạt do người thụ lý đầu tiên thực hiện. Thẩm quyền phạt tiền được xác định căn cứ vào mức tối đa của khung tiền phạt đối với từng hành vi cụ thể.

- Thủ tục xử phạt, thi hành và giải quyết khiếu nại, tố cáo

• Thủ tục áp dụng hình thức xử phạt: Khi phát hiện vi phạm, người có thẩm quyền phải ra lệnh đình chỉ ngay hành vi vi phạm, tiến hành lập biên bản và ra quyết định xử phạt theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.
• Chấp hành quyết định xử phạt: Tổ chức, cá nhân bị xử phạt phải chấp hành quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được giao quyết định. Quá thời hạn này mà không tự nguyện chấp hành sẽ bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành.
• Chuyển hồ sơ vụ vi phạm: Nếu hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền phải chuyển ngay hồ sơ cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền để truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Khiếu nại, tố cáo và khởi kiện: Cá nhân, tổ chức bị xử phạt hoặc người đại diện hợp pháp có quyền khiếu nại quyết định xử phạt hoặc khởi kiện vụ án hành chính. Công dân có quyền tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật về bình đẳng giới hoặc hành vi trái pháp luật của người có thẩm quyền xử phạt.
• Xử lý vi phạm đối với người có thẩm quyền và người bị xử phạt: Người có thẩm quyền mà sách nhiễu, dung túng, bao che, không xử phạt hoặc xử phạt vượt thẩm quyền sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Người bị xử phạt có hành vi cản trở, chống đối người thi hành công vụ sẽ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

- Hiệu lực thi hành

Nghị định 55/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 8 năm 2009. Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chịu trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức thi hành Nghị định này.