Nghị định 44/2011/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung Điều 3 Nghị định số 189/2007/NĐ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2007 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương, tập trung vào việc điều chỉnh và kiện toàn cơ cấu tổ chức bộ máy của Bộ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với Bộ Công Thương, các đơn vị, tổ chức trực thuộc Bộ Công Thương, cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước và dịch vụ công trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Cơ cấu tổ chức mới của Bộ Công Thương

Cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương được sửa đổi bao gồm tổng cộng 37 đơn vị trực thuộc, được phân chia cụ thể thành hai nhóm chức năng chính:

• Các tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước: Bao gồm các Vụ chuyên môn (Vụ Kế hoạch, Vụ Tài chính, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Pháp chế, Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Khoa học và Công nghệ, Vụ Công nghiệp nặng, Vụ Công nghiệp nhẹ, Vụ Xuất nhập khẩu, Vụ Thị trường trong nước, Vụ Thương mại miền núi, các Vụ Thị trường theo khu vực địa lý như châu Á - Thái Bình Dương, châu Âu, châu Mỹ, châu Phi - Tây Á - Nam Á, Vụ Chính sách thương mại đa biên, Vụ Thi đua - Khen thưởng); Thanh tra Bộ; Văn phòng Bộ; Tổng cục Năng lượng; các Cục chuyên ngành (Cục Quản lý thị trường, Cục Điều tiết điện lực, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Công nghiệp địa phương, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin, Cục Quản lý cạnh tranh, Cục Hóa chất); Thương vụ tại các nước và các vùng lãnh thổ; Cơ quan Đại diện của Bộ tại thành phố Hồ Chí Minh; và Ban Thư ký Hội đồng Cạnh tranh.
• Các đơn vị sự nghiệp nhà nước thuộc Bộ: Bao gồm Viện Nghiên cứu Chiến lược, chính sách công nghiệp; Viện Nghiên cứu Thương mại; Báo Công thương; Tạp chí Công nghiệp; Tạp chí Thương mại; và Trường Đào tạo, bồi dưỡng Cán bộ Công Thương Trung ương.

Quy định về tổ chức phòng và thẩm quyền quyết định

Nghị định cũng quy định rõ ràng về mô hình tổ chức nội bộ và thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng như Thủ tướng Chính phủ:

• Các đơn vị được phép tổ chức phòng: Văn phòng Bộ, Thanh tra Bộ, Cơ quan Đại diện của Bộ tại thành phố Hồ Chí Minh và các Vụ: Kế hoạch, Pháp chế, Tổ chức cán bộ, Hợp tác quốc tế, Khoa học và Công nghệ, Công nghiệp nặng, Chính sách thương mại đa biên, Xuất nhập khẩu, Thị trường trong nước, các Vụ Thị trường khu vực (châu Á - Thái Bình Dương, châu Âu, châu Mỹ, châu Phi - Tây Á - Nam Á) và Vụ Thi đua - Khen thưởng.
• Thẩm quyền trình Thủ tướng Chính phủ: Bộ trưởng Bộ Công Thương có trách nhiệm trình Thủ tướng Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Năng lượng, Cục Điều tiết điện lực, Cục Quản lý cạnh tranh, Cục Quản lý thị trường; trình cho phép thành lập thương vụ tại các nước và các vùng lãnh thổ; đồng thời ban hành danh sách đối với các tổ chức sự nghiệp khác còn lại thuộc Bộ.
• Đơn vị giúp việc liên ngành: Các đơn vị giúp việc cho Ủy ban, tổ chức liên ngành sẽ thực hiện theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ khi thành lập các Ủy ban hoặc tổ chức liên ngành đó.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

• Hiệu lực thi hành: Nghị định 44/2011/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2011.
• Trách nhiệm thi hành: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.