Nghị định 252-CP được ban hành năm 1981 bởi Hội đồng Chính phủ nhằm quy định về các danh hiệu vinh dự Nhà nước dành cho nghệ sĩ, bao gồm danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và Nghệ sĩ ưu tú, nhằm tôn vinh những người hoạt động biểu diễn nghệ thuật có nhiều đóng góp và sáng tạo xuất sắc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với tất cả những người hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, bao gồm cả đạo diễn, quay phim và các chức danh chuyên môn tương đương khác, có nhiều sáng tạo nghệ thuật và có nhiều cống hiến trong việc phục vụ nhân dân.

Tiêu chuẩn xét tặng các danh hiệu nghệ sĩ

• Danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân: Được trao tặng cho những nghệ sĩ sở hữu tài năng nghệ thuật xuất sắc, có nhiều cống hiến to lớn và nổi bật cho sự nghiệp cách mạng của Việt Nam.
• Danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú: Được trao tặng cho những nghệ sĩ có tài năng nghệ thuật thực thụ, luôn giữ vững tinh thần tận tụy và hết lòng phục vụ nhân dân.

Quyền lợi của nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu

• Đối với Nghệ sĩ nhân dân: Người được phong tặng sẽ nhận được Bằng chứng nhận, Huy chương danh hiệu và một khoản tiền thưởng trị giá 10.000 đồng.
• Đối với Nghệ sĩ ưu tú: Người được phong tặng sẽ nhận được Bằng chứng nhận, Huy chương danh hiệu và một khoản tiền thưởng trị giá 5.000 đồng.
• Các hỗ trợ khác từ Nhà nước: Bên cạnh các phần thưởng vật chất và danh dự nêu trên, những nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu còn được Nhà nước tạo điều kiện, giúp đỡ cần thiết để không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn nhằm cống hiến nhiều hơn nữa cho đất nước.

Thẩm quyền, quy trình xét duyệt và thu hồi danh hiệu

• Thẩm quyền quyết định: Thủ tướng Chính phủ là người ra quyết định phong tặng các danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và Nghệ sĩ ưu tú dựa trên đề nghị của Hội đồng các nghệ sĩ.
• Hội đồng các nghệ sĩ: Thành phần của Hội đồng này do Thủ tướng Chính phủ trực tiếp chỉ định và thành lập.
• Thời gian xét duyệt: Việc xét duyệt và công bố danh hiệu được thực hiện định kỳ mỗi năm một lần, vào dịp kỷ niệm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (ngày 2 tháng 9).
• Quy định về việc tước bỏ danh hiệu: Trong trường hợp cá nhân đã được phong tặng danh hiệu nhưng sau đó có hành vi hoặc lối sống không còn xứng đáng với danh hiệu cao quý đó, cơ quan xét duyệt có trách nhiệm xem xét và trình Thủ tướng Chính phủ quyết định việc xóa bỏ danh hiệu đã tặng.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Nghị định 252-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các Bộ trưởng, Chủ nhiệm các Ủy ban Nhà nước, Thủ trưởng các cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc nghị định này. Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Thông tin có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết và giải thích việc thi hành các quy định tại nghị định.