Nghị định 201-CP được Hội đồng Chính phủ ban hành năm 1981 nhằm quy định thống nhất việc quản lý định mức kinh tế - kỹ thuật trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân, làm cơ sở cho công tác kế hoạch hóa, quản lý tài chính, kỹ thuật và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Phạm vi và đối tượng áp dụng:

• Nghị định này áp dụng đối với mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có sử dụng vật tư, lao động thuộc các ngành, các cấp và các đơn vị cơ sở quốc doanh trong cả nước, bao gồm cả các đơn vị quân đội làm nhiệm vụ kinh tế.
• Đối với các sản phẩm chuyên dùng của quốc phòng, công an và công việc riêng trong lực lượng vũ trang, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Nội vụ sẽ ban hành quy định riêng.

Khái niệm và yêu cầu đối với định mức kinh tế - kỹ thuật

• Định mức kinh tế - kỹ thuật (gọi tắt là định mức) là lượng lao động sống và lao động quá khứ (biểu hiện bằng thời gian lao động, bằng giá trị hoặc hiện vật) được phép sử dụng để sản xuất một đơn vị sản phẩm hoặc thực hiện một khối lượng công việc theo tiêu chuẩn chất lượng quy định và quy trình công nghệ hợp lý.
• Định mức phải bảo đảm tính chính xác để làm căn cứ xây dựng kế hoạch, quản lý tài chính và kỹ thuật; phù hợp với điều kiện tổ chức - kỹ thuật của từng thời kỳ kế hoạch; bảo đảm sự thống nhất giữa các loại định mức và phương pháp xây dựng; bảo đảm sự quản lý tập trung của Nhà nước kết hợp với quyền làm chủ tập thể của người lao động.

Phân loại hệ thống định mức

• Định mức Nhà nước: Áp dụng chung cho các ngành, các cấp, quy định cho những sản phẩm hoặc công việc chủ yếu do Nhà nước thống nhất quản lý, có liên quan đến các cân đối chung của nền kinh tế quốc dân.
• Định mức ngành: Áp dụng trong từng ngành đối với những sản phẩm, công việc chưa có định mức Nhà nước, hoặc khi cần cụ thể hóa định mức Nhà nước, hoặc cho các sản phẩm được phân cấp quản lý ngành.
• Định mức cấp tỉnh (tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương): Áp dụng trong phạm vi địa phương đối với sản phẩm chưa có định mức của cấp trên hoặc được phân cấp quản lý.
• Định mức cấp huyện (huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh): Áp dụng trong phạm vi huyện đối với sản phẩm chưa có định mức của cấp trên hoặc được phân cấp quản lý.
• Định mức đơn vị cơ sở: Áp dụng nội bộ trong từng đơn vị cơ sở đối với các sản phẩm, công việc chưa có định mức của cấp trên hoặc cần cụ thể hóa định mức của cấp trên.

Giá trị pháp lý và ứng dụng của định mức

• Định mức đã được ban hành theo đúng thẩm quyền là căn cứ pháp lý bắt buộc để: Xây dựng các chỉ tiêu kế hoạch; phân phối và cung ứng vật tư, lao động, tiền vốn; xác định giá thành và giá chỉ đạo của Nhà nước; đánh giá việc thực hiện kế hoạch, chất lượng sản phẩm; xét khen thưởng hoặc xử phạt đối với tập thể, cá nhân.
• Trường hợp chưa có định mức chính thức hoặc cần sửa đổi, bổ sung, Hội đồng xét duyệt định mức cấp trên quyết định áp dụng định mức tạm thời để làm căn cứ tính kế hoạch, tính giá thành và đánh giá công việc.

Thời hạn xây dựng và hoàn thành định mức

• Đối với kế hoạch hàng năm: Định mức đơn vị cơ sở và cấp huyện phải hoàn thành trước 8 tháng; định mức ngành và cấp tỉnh phải hoàn thành trước 6 tháng; định mức Nhà nước phải hoàn thành trước 4 tháng trước khi bước vào năm kế hoạch.
• Đối với kế hoạch 5 năm: Định mức đơn vị cơ sở và cấp huyện phải hoàn thành trước 2 năm; định mức ngành và cấp tỉnh phải hoàn thành trước 18 tháng; định mức Nhà nước phải hoàn thành trước 12 tháng trước khi xây dựng kế hoạch 5 năm tiếp theo.

Căn cứ và phương pháp xây dựng định mức

• Căn cứ xây dựng: Dựa trên số liệu thiết kế, quy trình công nghệ, công thức chế tạo, quy trình thao tác; các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm do Nhà nước quy định; chỉ tiêu tiết kiệm tiêu dùng vật tư, tiền vốn, lao động trong kế hoạch; và các số liệu thống kê hàng năm cùng tài liệu liên quan khác.
• Phương pháp xây dựng: Tùy theo đặc điểm kinh tế - kỹ thuật cụ thể để áp dụng phương pháp tổng hợp (thống kê, kinh nghiệm, ước lượng so sánh) hoặc phương pháp phân tích (khảo sát, thí nghiệm, thực nghiệm, tính toán kỹ thuật).

Trách nhiệm xây dựng, thẩm quyền xét duyệt và ban hành định mức

• Trách nhiệm xây dựng: Thủ trưởng các ngành, đơn vị cơ sở và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm tổ chức xây dựng định mức thuộc phạm vi quản lý. Đối với định mức Nhà nước, ngành nào quản lý sản phẩm đó sẽ chịu trách nhiệm xây dựng để trình Chính phủ.
• Thẩm quyền ban hành: Thủ tướng Chính phủ ban hành định mức Nhà nước (hoặc ủy quyền cho Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước ban hành); Bộ trưởng, Tổng cục trưởng ban hành định mức ngành; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành định mức cấp tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành định mức cấp huyện; Thủ trưởng đơn vị cơ sở ban hành định mức cấp cơ sở.
• Ủy ban Kế hoạch Nhà nước phối hợp với Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước trình Chính phủ quyết định danh mục phân cấp xây dựng, xét duyệt và ban hành định mức đối với các sản phẩm, công việc.

Hội đồng xét duyệt định mức và quy trình giải quyết tranh chấp

• Các cơ quan có thẩm quyền được thành lập Hội đồng xét duyệt định mức để tư vấn về các mặt kinh tế, kỹ thuật, nghiệp vụ và pháp chế trước khi ban hành.
• Hội đồng xét duyệt định mức Nhà nước do Thủ tướng Chính phủ thành lập, gồm một Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước làm Chủ tịch, đại diện các Bộ Tài chính, Lao động, Vật tư, Ủy ban Vật giá Nhà nước, Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước làm ủy viên.
• Đơn vị cấp dưới phải gửi dự án định mức cho Hội đồng cấp trên trực tiếp và chịu trách nhiệm về độ tin cậy của số liệu. Trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận dự án, Hội đồng cấp trên phải họp xét duyệt. Nếu quá hạn, cấp dưới được quyền tạm thời thực hiện định mức theo dự án đã trình.
• Trường hợp không thống nhất ý kiến giữa Hội đồng và đơn vị bảo vệ định mức, Chủ tịch Hội đồng ghi nhận các ý kiến khác nhau vào biên bản, đề ra biện pháp giải quyết trong thời hạn nhất định. Nếu vẫn không thống nhất được, Chủ tịch Hội đồng báo cáo cấp trên quyết định định mức tạm thời để bảo đảm tiến độ lập kế hoạch.
• Tất cả định mức do các Bộ, Tổng cục, tỉnh, thành phố ban hành đều phải sao gửi về Ủy ban Kế hoạch Nhà nước và Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước.

Tổ chức bộ máy chuyên trách công tác định mức

• Tại các cơ quan quản lý ngành, địa phương và đơn vị cơ sở phải bố trí một bộ phận chuyên trách nằm trong cơ quan kế hoạch để theo dõi, kiểm tra công tác định mức.
• Nhiệm vụ: Tổ chức xây dựng định mức; lập thuyết minh dự án trình duyệt; phổ biến, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện định mức; nghiên cứu xây dựng các chế độ, thể lệ; hướng dẫn nghiệp vụ và làm báo cáo sơ kết, tổng kết, kiến nghị sửa đổi định mức.
• Quyền hạn: Kiểm tra việc áp dụng định mức đã ban hành trong phạm vi quản lý; yêu cầu các đơn vị liên quan cung cấp tài liệu, số liệu phục vụ công tác định mức.

Hiệu lực thi hành:

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Bãi bỏ các văn bản trước đây về công tác định mức kinh tế - kỹ thuật trái với Nghị định này. Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc thi hành nghị định. Các Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước, Thủ trưởng cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp và Thủ trưởng các đơn vị cơ sở quốc doanh chịu trách nhiệm thi hành.