Nghị định số 14/2009/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2005/NĐ-CP ngày 04 tháng 05 năm 2005 về điều kiện sản xuất, kinh doanh một số ngành nghề thủy sản. Văn bản này tập trung điều chỉnh các quy định về thủ tục cấp phép, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện, yêu cầu về nhân lực chuyên môn và cơ sở vật chất trong hoạt động khai thác, đóng mới tàu cá, kinh doanh thức ăn thủy sản, cũng như sơ chế nguyên liệu thủy sản.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh các ngành nghề liên quan đến thủy sản tại Việt Nam, bao gồm: khai thác thủy sản; đóng mới, cải hoán tàu cá; sản xuất, kinh doanh ngư cụ và trang thiết bị khai thác; sản xuất, kinh doanh thức ăn nuôi trồng thủy sản; sơ chế và kinh doanh nguyên liệu thủy sản dùng trong chế biến thực phẩm.

Sửa đổi, bổ sung điều kiện và thủ tục cấp phép khai thác thủy sản

• Bổ sung điều kiện hoạt động: Tàu cá khi hoạt động khai thác phải có Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá hoặc Giấy xác nhận đăng ký tàu cá theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Thuyền trưởng và máy trưởng trên tàu cá phải có văn bằng, chứng chỉ chuyên môn phù hợp theo quy định.
• Hồ sơ đề nghị cấp phép: Yêu cầu bổ sung bản sao các giấy tờ quan trọng bao gồm: Giấy chứng nhận đăng ký hoặc xác nhận đăng ký tàu cá; Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá; Sổ Danh bạ thuyền viên; và các văn bằng, chứng chỉ của thuyền trưởng, máy trưởng đối với các loại tàu thuộc diện quy định.
• Thời hạn giải quyết thủ tục: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải xét cấp giấy phép trong thời hạn 07 ngày làm việc và gia hạn giấy phép trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp từ chối cấp hoặc gia hạn phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
• Thủ tục cấp lại giấy phép (Điều 6a): Tổ chức, cá nhân được cấp lại giấy phép trong trường hợp bị mất hoặc rách nát, hư hỏng. Hồ sơ gồm đơn đề nghị và giấy xác nhận mất/hỏng. Thời hạn cấp lại là 05 ngày làm việc. Thời hạn của giấy phép cấp lại được giữ nguyên theo thời hạn của giấy phép cũ và người yêu cầu phải nộp lệ phí theo quy định của Bộ Tài chính.
• Thẩm quyền quản lý: Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép đồng thời là cơ quan có thẩm quyền thu hồi, gia hạn và thực hiện cấp lại giấy phép đó.

Quy định về nhân lực đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh ngư cụ và trang thiết bị khai thác

• Cơ sở sản xuất ngư cụ và trang thiết bị khai thác thủy sản phải bố trí ít nhất một kỹ thuật viên có trình độ từ trung cấp trở lên thuộc chuyên ngành khai thác hoặc cơ khí thủy sản.
• Cơ sở kinh doanh các mặt hàng này phải có ít nhất một nhân viên kỹ thuật sở hữu chứng chỉ đã qua tập huấn về chuyên ngành khai thác thủy sản hoặc cơ khí thủy sản.

Tiêu chuẩn nhân lực đối với cơ sở đóng mới, cải hoán tàu cá

• Tàu cá dưới 50 sức ngựa (HP): Cơ sở phải có ít nhất một nhân viên kỹ thuật có chứng chỉ tập huấn về quy trình, quy phạm và tiêu chuẩn kỹ thuật đóng mới, cải hoán tàu cá.
• Tàu cá từ 50 sức ngựa (HP) trở lên: Cơ sở phải đáp ứng điều kiện có ít nhất một nhân viên kỹ thuật có bằng trung cấp chuyên ngành vỏ tàu và ít nhất một nhân viên kỹ thuật có bằng trung cấp chuyên ngành máy tàu.
• Tàu cá từ 250 sức ngựa (HP) trở lên: Trong quá trình thi công đóng mới hoặc cải hoán, cơ sở bắt buộc phải có kỹ sư chuyên ngành máy tàu và kỹ sư chuyên ngành vỏ tàu trực tiếp giám sát kỹ thuật.

Quy định về nhãn mác và tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm thủy sản

• Các cơ sở sản xuất, kinh doanh ngư cụ, trang thiết bị khai thác thủy sản và thức ăn nuôi thủy sản phải có biển hiệu, địa chỉ rõ ràng; đồng thời phải bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa đã công bố và thực hiện ghi nhãn hàng hóa đúng quy định pháp luật.
• Đối với hoạt động kinh doanh thức ăn nuôi thủy sản, cơ sở chỉ được phép kinh doanh các loại thức ăn thuộc danh mục được phép lưu hành tại Việt Nam, đã công bố tiêu chuẩn chất lượng và bảo đảm các tiêu chuẩn về vệ sinh thú y thủy sản.

Điều kiện đối với cơ sở sơ chế và kinh doanh nguyên liệu thủy sản

Tổ chức, cá nhân thực hiện sơ chế thủy sản hoặc kinh doanh nguyên liệu thủy sản dùng cho chế biến thực phẩm phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh về sơ chế hoặc kinh doanh nguyên liệu thủy sản do cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Có cửa hàng, biển hiệu và địa chỉ hoạt động rõ ràng.
• Nhà xưởng, kho chứa, phương tiện thu mua, bảo quản và vận chuyển chuyên dùng phải bảo đảm các điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định.
• Chỉ được sử dụng các loại phụ gia thực phẩm, hóa chất nằm trong danh mục được phép lưu hành tại Việt Nam và phải sử dụng đúng liều lượng, giới hạn quy định.
• Cơ sở phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường và vệ sinh thú y.
• Phải có ít nhất một nhân viên kỹ thuật có chứng chỉ đã được tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Thay đổi về cơ quan quản lý nhà nước

Nghị định thực hiện việc chuyển đổi tên gọi cơ quan quản lý từ "Bộ Thủy sản" thành "Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn" trong toàn bộ nội dung của Nghị định số 59/2005/NĐ-CP để phù hợp với cơ cấu tổ chức bộ máy mới.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 14/2009/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 4 năm 2009.