Nghị định 01-CP được ban hành năm 1993 bởi Chính phủ, quy định chi tiết về nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Ban Vật giá Chính phủ nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giá cả trong nền kinh tế quốc dân.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Nghị định này áp dụng đối với Ban Vật giá Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cùng các tổ chức, doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế và cá nhân tham gia vào các hoạt động liên quan đến quản lý và thực hiện chính sách giá cả tại Việt Nam.

Vị trí và chức năng của Ban Vật giá Chính phủ

Ban Vật giá Chính phủ là cơ quan trực thuộc Chính phủ, đóng vai trò tham mưu, nghiên cứu chính sách và giúp Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước, chỉ đạo nghiệp vụ về công tác giá cả trên phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể

• Xây dựng thể chế và chính sách giá: Nghiên cứu, soạn thảo các cơ chế, chính sách, giải pháp bình ổn giá và các văn bản quy phạm pháp luật về giá (dự án luật, pháp lệnh) để trình Chính phủ hoặc Quốc hội ban hành. Đồng thời, ban hành các văn bản hướng dẫn chuyên môn về quản lý giá, đăng ký giá, hiệp thương giá và niêm yết giá.
• Thẩm định và quyết định giá: Thực hiện thẩm định các phương án giá do các Bộ, ngành, địa phương trình Chính phủ trước khi ban hành; trực tiếp quyết định giá đối với một số loại hàng hóa, dịch vụ cụ thể theo sự ủy nhiệm của Thủ tướng Chính phủ.
• Theo dõi, dự báo thị trường: Chủ trì, phối hợp với các ngành và địa phương điều tra chi phí sản xuất, lưu thông, giá vốn, tỷ giá xuất nhập khẩu của các mặt hàng, dịch vụ quan trọng; thu thập thông tin, phân tích và đưa ra dự báo về chỉ số biến động giá cả thị trường trong và ngoài nước để kịp thời báo cáo Chính phủ có biện pháp xử lý.
• Nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế: Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học về giá cả, thông tin tuyên truyền pháp luật về giá, đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ và thực hiện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giá theo quy định.
• Quản lý tổ chức bộ máy: Trình Thủ tướng Chính phủ quyết định về mô hình tổ chức bộ máy quản lý giá trên toàn quốc; trực tiếp quản lý biên chế, cán bộ và cơ sở vật chất được giao.
• Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá đối với các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cá nhân; có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ quản lý; kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về quản lý giá.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ban Vật giá Chính phủ

Bộ máy của Ban Vật giá Chính phủ được thiết lập tinh gọn, chuyên sâu theo các lĩnh vực ngành hàng và nghiệp vụ, bao gồm:

• Vụ Tổng hợp.
• Vụ giá tư liệu sản xuất.
• Vụ giá hàng công nghiệp tiêu dùng và dịch vụ.
• Vụ giá nông lâm thủy sản.
• Thanh tra giá.
• Văn phòng (phụ trách cả công tác tổ chức cán bộ).
• Viện nghiên cứu khoa học thị trường giá cả.
• Các tổ chức sự nghiệp khác do Trưởng ban quyết định sau khi có sự thống nhất với Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ và các cơ quan liên quan.

Chế độ làm việc và trách nhiệm điều hành

• Ban Vật giá Chính phủ hoạt động theo chế độ thủ trưởng, do Trưởng ban phụ trách và chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về mọi hoạt động của Ban.
• Giúp việc cho Trưởng ban có các Phó Trưởng ban. Các chức danh Trưởng ban và Phó Trưởng ban do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm. Phó Trưởng ban chịu trách nhiệm trước Trưởng ban về các lĩnh vực công tác được phân công.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Nghị định này thay thế và bãi bỏ Nghị định số 14-CP ngày 13 tháng 1 năm 1975 của Hội đồng Chính phủ ban hành Điều lệ về tổ chức và hoạt động của Ủy ban Vật giá Nhà nước, cùng các văn bản khác có nội dung trái với Nghị định này. Trưởng ban Vật giá Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định.