Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 25:2025/BCT về An toàn điện do Bộ Công Thương ban hành nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc và các biện pháp tổ chức quản lý chặt chẽ để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho con người, thiết bị và công trình trong các hoạt động điện lực.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp quản lý về an toàn điện đối với các công việc liên quan đến xây dựng, lắp đặt, vận hành, sửa chữa, thí nghiệm, kiểm định hệ thống đường dây dẫn điện, trạm điện và các thiết bị điện. Đối tượng áp dụng bao gồm mọi tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực, sử dụng điện để sản xuất, truyền tải, phân phối và các công việc có liên quan đến an toàn điện trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi điều chỉnh chi tiết

• Xác định giới hạn áp dụng đối với toàn bộ hệ thống điện quốc gia, bao gồm cả nguồn điện, lưới điện truyền tải, lưới điện phân phối và các trang thiết bị điện của khách hàng sử dụng điện.
• Quy định các tiêu chuẩn an toàn tối thiểu phải tuân thủ trong suốt vòng đời của công trình điện từ khâu thiết kế, chế tạo, lắp đặt đến vận hành, bảo dưỡng và thanh lý.

Điều 2: Đối tượng áp dụng cụ thể

• Các doanh nghiệp phát điện, truyền tải điện, phân phối điện và bán lẻ điện thuộc mọi thành phần kinh tế.
• Các tổ chức, cá nhân thực hiện dịch vụ thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt, thử nghiệm, kiểm định, bảo dưỡng và sửa chữa công trình điện lực.
• Các hộ tiêu thụ điện công nghiệp, thương mại và dân dụng có sử dụng các thiết bị điện công suất lớn hoặc tự vận hành trạm biến áp riêng.

Điều 3: Giải thích từ ngữ và thuật ngữ chuyên ngành

• Khoảng cách an toàn phóng điện: Khoảng cách nhỏ nhất từ người, thiết bị, dụng cụ làm việc đến phần có điện để bảo đảm không xảy ra hiện tượng phóng điện qua không khí, bảo vệ tính mạng cho người lao động.
• Vùng làm việc an toàn: Khu vực đã được cô lập hoàn toàn khỏi nguồn điện, thực hiện đầy đủ các biện pháp kỹ thuật an toàn và được giới hạn rõ ràng bằng rào chắn để cho phép nhân viên thực hiện công việc.
• Phiếu công tác và Lệnh công tác: Các văn bản pháp lý bắt buộc quy định trình tự, thủ tục cho phép, giám sát và bàn giao nhân sự làm việc trong môi trường có nguy cơ rủi ro cao về điện.
• Người giám sát an toàn: Người có chuyên môn sâu và chứng chỉ an toàn điện được chỉ định để theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các biện pháp an toàn của đơn vị công tác trong suốt quá trình làm việc.

Điều 4: Các nguyên tắc chung về bảo đảm an toàn điện

• Yêu cầu về nhân sự: Người lao động làm việc trong lĩnh vực điện lực phải được đào tạo chuyên môn phù hợp, huấn luyện an toàn định kỳ hàng năm và được cấp thẻ an toàn điện tương ứng với bậc an toàn quy định.
• Trang bị bảo hộ lao động: Người sử dụng lao động có trách nhiệm cung cấp đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân, dụng cụ an toàn điện đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng (như găng tay cách điện, sào cách điện, ủng cách điện, mũ bảo hộ, thảm cách điện).
• Quy trình kỹ thuật bắt buộc: Mọi công việc trên thiết bị điện hoặc gần phần có điện đều phải thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, có phiếu công tác hoặc lệnh công tác, và phải thực hiện đầy đủ các biện pháp kỹ thuật chuẩn bị nơi làm việc bao gồm: cắt điện, kiểm tra không còn điện, tiếp đất, rào chắn và treo biển báo cảnh báo.
• Xử lý sự cố và sơ cứu: Các đơn vị phải chủ động xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp, tổ chức diễn tập định kỳ và trang bị đầy đủ phương tiện sơ cứu tai nạn điện tại nơi làm việc để kịp thời xử lý khi có tình huống phát sinh.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 25:2025/BCT có hiệu lực thi hành theo lộ trình quy định của Bộ Công Thương, thay thế các quy chuẩn và quy định về an toàn điện trước đây không còn phù hợp với thực tiễn công nghệ và yêu cầu quản lý mới.