Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4451:2012 về Nhà ở - Nguyên tắc cơ bản để thiết kế được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2012, đưa ra các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật cốt lõi phục vụ cho công tác thiết kế, xây dựng mới hoặc cải tạo nhà ở nhằm đảm bảo an toàn, tiện nghi và phát triển bền vững.

Phạm vi áp dụng và Đối tượng điều chỉnh (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng để thiết kế mới hoặc cải tạo các loại nhà ở bao gồm nhà chung cư và nhà ở riêng lẻ trên phạm vi cả nước.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực tư vấn thiết kế, thẩm định, thi công, giám sát và quản lý xây dựng nhà ở tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng tích hợp cùng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành về phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình, tiêu chuẩn thiết kế công trình chịu động đất, tiêu chuẩn chiếu sáng tự nhiên và nhân tạo, tiêu chuẩn về an toàn sinh mạng, cùng các quy định kỹ thuật liên quan khác để đảm bảo tính đồng bộ trong thiết kế xây dựng.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật cho việc thiết kế:

• Nhà chung cư: Là nhà có từ hai tầng trở lên, có nhiều căn hộ, có lối đi, cầu thang chung, có phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung và hệ thống hạ tầng kỹ thuật sử dụng chung cho các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức.
• Nhà ở riêng lẻ: Là nhà ở được xây dựng trên thửa đất ở riêng biệt thuộc quyền sử dụng hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, bao gồm nhà biệt thự, nhà ở liền kề và nhà ở độc lập.
• Căn hộ: Không gian ở khép kín, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cho một gia đình hoặc một cá nhân, bao gồm các phòng chức năng bắt buộc như phòng ngủ, phòng khách/không gian sinh hoạt chung, bếp và khu vệ sinh.
• Lô gia (Loggia): Phần không gian hành lang ngoài ăn sâu vào mặt bằng nhà, có ba bên là tường bao che và một bên hở hướng ra ngoài thiên nhiên.
• Ban công: Phần không gian hành lang ngoài nhô ra khỏi mặt bằng nhà, có lan can bảo vệ an toàn và không có tường bao che ở các phía bên ngoài.

Yêu cầu tổng quát và nguyên tắc thiết kế cơ bản (Điều 4)

Điều khoản này quy định các nguyên tắc nền tảng bắt buộc phải tuân thủ trong suốt quá trình thiết kế kiến trúc và kỹ thuật nhà ở:

• Yêu cầu về quy hoạch và kiến trúc: Thiết kế nhà ở phải tuyệt đối phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Kiến trúc công trình phải hài hòa với cảnh quan xung quanh, đảm bảo các chỉ tiêu về mật độ xây dựng, chỉ giới đường đỏ và chỉ giới xây dựng.
• Yêu cầu về an toàn và độ bền vững: Kết cấu chịu lực của nhà ở phải được tính toán thiết kế đảm bảo an toàn, bền vững, chịu được các tác động của tải trọng bản thân, tải trọng sử dụng, gió bão, động đất và các tác động bất lợi của môi trường tự nhiên theo phân cấp công trình.
• Yêu cầu về phòng cháy chữa cháy (PCCC): Thiết kế phải bố trí đường thoát nạn, lối thoát nạn an toàn và nhanh chóng khi xảy ra sự cố. Việc lựa chọn vật liệu xây dựng và kết cấu ngăn cháy phải phù hợp với bậc chịu lửa của công trình theo quy chuẩn PCCC hiện hành.
• Yêu cầu về môi trường, vi khí hậu và tiện nghi: Nhà ở phải được thiết kế đảm bảo thông gió tự nhiên và chiếu sáng tự nhiên tối đa cho các phòng chức năng chính. Đồng thời, phải có các giải pháp kỹ thuật hiệu quả về chống ồn, chống ẩm mốc, cách nhiệt và tiết kiệm năng lượng.
• Yêu cầu về hệ thống kỹ thuật bên trong nhà: Các hệ thống cấp nước, thoát nước, cấp điện, thông tin liên lạc, chống sét, thông gió, điều hòa không khí và thu gom rác thải phải được thiết kế đồng bộ, an toàn, dễ dàng bảo trì, vận hành và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường xung quanh.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4451:2012 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố và thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 4451:1987.