Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12872:2020 về Nhà phố thương mại (Shophouse) - Yêu cầu chung về thiết kế được ban hành năm 2020 nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ, an toàn và hiệu quả cho việc thiết kế, xây dựng mới hoặc cải tạo nhà phố thương mại tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu chung về thiết kế khi tiến hành xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà phố thương mại (shophouse). Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động lập dự án đầu tư, thiết kế, thi công xây dựng và quản lý vận hành nhà phố thương mại trên phạm vi cả nước.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người thiết kế và các bên liên quan cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành liên quan đến quy hoạch xây dựng, an toàn cháy cho nhà và công trình, hệ thống cấp thoát nước, chiếu sáng, thông gió, điều hòa không khí và các yêu cầu về an toàn điện.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế thiết kế:

• Nhà phố thương mại (Shophouse): Là loại hình nhà ở liên kế, được xây dựng trên các trục đường phố, khu vực thương mại, dịch vụ theo quy hoạch đã được phê duyệt. Nhà phố thương mại tích hợp hai chức năng chính là không gian sinh hoạt gia đình (để ở) và không gian kinh doanh dịch vụ, thương mại.
• Không gian kinh doanh: Phần diện tích được thiết kế riêng biệt hoặc linh hoạt để phục vụ cho các hoạt động thương mại, dịch vụ, văn phòng hoặc trưng bày sản phẩm.
• Không gian để ở: Phần diện tích bố trí các phòng chức năng phục vụ nhu cầu sinh hoạt thường ngày của hộ gia đình như phòng ngủ, phòng bếp, phòng khách và khu vệ sinh.

Yêu cầu chung về thiết kế (Điều 4)

Các nguyên tắc thiết kế tổng thể đối với nhà phố thương mại phải đảm bảo các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Phù hợp quy hoạch: Thiết kế kiến trúc của nhà phố thương mại phải tuân thủ nghiêm ngặt quy hoạch chi tiết xây dựng, quy chế quản lý kiến trúc đô thị và các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
• Đảm bảo công năng kép: Thiết kế phải phân định rõ ràng hoặc có giải pháp chuyển đổi linh hoạt giữa không gian kinh doanh và không gian để ở. Đảm bảo sự riêng tư, an toàn cho sinh hoạt gia đình nhưng vẫn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động thương mại.
• An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC): Đây là yêu cầu bắt buộc và đặc biệt quan trọng do tính chất kết hợp kinh doanh. Thiết kế phải có lối thoát nạn an toàn, độc lập hoặc có giải pháp ngăn cháy lan hiệu quả giữa khu vực kinh doanh và khu vực ở. Hệ thống báo cháy, chữa cháy và thoát nạn phải tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình.
• Tiếp cận giao thông và hạ tầng kỹ thuật: Đảm bảo khoảng lùi, vỉa hè, lối tiếp cận thuận tiện cho người đi bộ và người khuyết tật. Hệ thống cấp điện, cấp thoát nước, thông tin liên lạc và thu gom rác thải phải được thiết kế đồng bộ, tách biệt giữa khu vực sinh hoạt và khu vực kinh doanh để tránh gây ô nhiễm hoặc quá tải hệ thống.
• Thẩm mỹ và cảnh quan đô thị: Mặt đứng kiến trúc của nhà phố thương mại phải hài hòa với cảnh quan chung của toàn tuyến phố, đồng thời cho phép lắp đặt biển hiệu quảng cáo kinh doanh theo đúng quy định pháp luật về quảng cáo mà không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu và mỹ quan đô thị.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12872:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố, làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng cho các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế và cơ quan quản lý nhà nước trong việc kiểm soát chất lượng xây dựng nhà phố thương mại.