Ngày 10/03/2023, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh số 02/2023/L-CTN của Chủ tịch nước về việc công bố Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước (Pháp lệnh số 04/2023/UBTVQH15). Đây là văn bản pháp lý quan trọng do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về kiểm toán nhà nước, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động kiểm toán.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Pháp lệnh quy định chi tiết về các hành vi vi phạm hành chính; hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền, thủ tục xử phạt và việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước. Đối tượng áp dụng bao gồm các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kiểm toán nhà nước; người có thẩm quyền xử phạt; và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến hoạt động kiểm toán.

Các nhóm hành vi vi phạm hành chính cốt lõi

• Hành vi vi phạm quy định về gửi báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách, dự toán ngân sách nhà nước hoặc các báo cáo định kỳ, đột xuất khác theo yêu cầu của Kiểm toán nhà nước.
• Hành vi cản trở, gây khó khăn cho hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, bao gồm việc từ chối cung cấp thông tin, tài liệu, hoặc cung cấp không đầy đủ, chậm trễ, không chính xác, thiếu trung thực.
• Hành vi che giấu các hành vi vi phạm pháp luật về tài chính công, tài sản công; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động kiểm toán, kết quả kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.
• Hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, kịp thời các kết luận, kiến nghị kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đã có hiệu lực thi hành.

Hình thức xử phạt và mức phạt tiền tối đa

• Hình thức xử phạt chính bao gồm cảnh cáo và phạt tiền. Mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước là 50.000.000 đồng. Đối với tổ chức, mức phạt tiền tối đa là 100.000.000 đồng cho cùng một hành vi vi phạm.
• Các biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng linh hoạt nhằm khôi phục lại trật tự quản lý hành chính, bao gồm: buộc cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo theo đúng quy định; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp (nếu có) do thực hiện hành vi vi phạm; và buộc thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị kiểm toán của Kiểm toán nhà nước.

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

• Trưởng đoàn kiểm toán nhà nước có thẩm quyền xử phạt cảnh cáo và phạt tiền đối với các hành vi vi phạm hành chính thuộc phạm vi, địa bàn kiểm toán của đoàn kiểm toán trong thời hạn kiểm toán.
• Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành và Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực có thẩm quyền xử phạt tiền đến mức tối đa đối với các hành vi vi phạm hành chính xảy ra trong lĩnh vực hoặc địa bàn được phân công phụ trách.
• Tổng Kiểm toán nhà nước có thẩm quyền xử phạt cao nhất, quyết định áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm phức tạp, có quy mô lớn hoặc thuộc thẩm quyền giải quyết chung của ngành.

Hiệu lực thi hành

Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 05 năm 2023. Quy định này tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ tính nghiêm minh của hoạt động kiểm toán nhà nước, góp phần phòng chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.