Ngày 03 tháng 6 năm 2002, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 09/2002/L-CTN công bố Pháp lệnh về tự vệ trong nhập khẩu hàng hoá nước ngoài vào Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý nền tảng nhằm thiết lập cơ chế phòng vệ thương mại, bảo vệ các ngành sản xuất nội địa trước xu hướng gia tăng đột biến của hàng hóa nhập khẩu trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Pháp lệnh áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp tại Việt Nam; các tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa nước ngoài vào Việt Nam; và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc điều tra, áp dụng biện pháp tự vệ.

• Phạm vi điều chỉnh (Điều 1): Pháp lệnh quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, điều kiện và việc áp dụng các biện pháp tự vệ đối với hàng hóa nhập khẩu quá mức từ nước ngoài vào Việt Nam, nhằm ngăn ngừa hoặc khắc phục thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.
• Đối tượng áp dụng (Điều 2): Xác định rõ các chủ thể chịu sự tác động trực tiếp bao gồm các nhà sản xuất nội địa, doanh nghiệp nhập khẩu, và các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong việc thực thi các biện pháp phòng vệ thương mại.
• Nguyên tắc áp dụng (Điều 3): Việc áp dụng biện pháp tự vệ phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc: chỉ áp dụng ở mức độ và trong khoảng thời gian cần thiết để ngăn ngừa, khắc phục thiệt hại nghiêm trọng và hỗ trợ ngành sản xuất trong nước tự điều chỉnh; bảo đảm tính khách quan, công bằng, minh bạch; không phân biệt đối xử giữa các quốc gia xuất khẩu và phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Để đảm bảo tính thống nhất và chính xác trong quá trình thực thi, Pháp lệnh đã đưa ra định nghĩa chi tiết cho các thuật ngữ chuyên ngành quan trọng:

• Ngành sản xuất trong nước: Được xác định là tập hợp các nhà sản xuất hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam, hoặc những nhà sản xuất có tổng sản lượng hàng hóa đó chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng sản lượng hàng hóa tương tự hoặc cạnh tranh trực tiếp được sản xuất ở trong nước.
• Thiệt hại nghiêm trọng: Là tình trạng suy giảm đáng kể và toàn diện về vị thế, hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành sản xuất trong nước, được biểu hiện qua các chỉ số như sản lượng, doanh số, thị phần, lợi nhuận, việc làm và đầu tư.
• Đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng: Là khả năng thực tế, rõ ràng và có thể chứng minh được sẽ gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước nếu không áp dụng kịp thời biện pháp tự vệ.
• Hàng hóa tương tự: Là hàng hóa có tất cả các đặc tính vật lý, hóa học, kỹ thuật giống nhau hoặc có các đặc tính cơ bản giống nhau và có cùng mục đích sử dụng với hàng hóa nhập khẩu bị điều tra.
• Hàng hóa cạnh tranh trực tiếp: Là hàng hóa có khả năng thay thế cho hàng hóa nhập khẩu bị điều tra trên thị trường do có cùng mục đích sử dụng và người tiêu dùng có thể dễ dàng lựa chọn thay thế lẫn nhau.

Lệnh công bố Pháp lệnh về tự vệ trong nhập khẩu hàng hoá nước ngoài vào Việt Nam có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2002.