Lệnh công bố Luật tổ chức Chính phủ năm 2002 do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành nhằm công bố Luật tổ chức Chính phủ đã được Quốc hội khóa XI thông qua. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho cơ cấu tổ chức, nguyên tắc hoạt động và thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước cao nhất trong thời kỳ đổi mới và hội nhập.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các cơ quan trong bộ máy nhà nước, đặc biệt là Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (Điều 1 đến Điều 4)

Vị trí, vai trò của Chính phủ (Điều 1)

• Chính phủ được xác định là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp tối cao.
• Chính phủ đồng thời là cơ quan chấp hành của Quốc hội, chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.
• Chính phủ thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của đất nước; bảo đảm hiệu lực của bộ máy nhà nước từ trung ương đến cơ sở.

Thành phần cơ cấu của Chính phủ (Điều 2)

• Chính phủ bao gồm Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
• Cơ cấu tổ chức của Chính phủ gồm có các bộ và các cơ quan ngang bộ, do Quốc hội quyết định thành lập hoặc giải thể theo đề nghị của Thủ tướng Chính phủ.
• Thủ tướng Chính phủ là người đứng đầu Chính phủ, chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của Chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương.

Nhiệm kỳ của Chính phủ (Điều 3)

• Nhiệm kỳ của Chính phủ đi liền với nhiệm kỳ của Quốc hội. Khi Quốc hội hết nhiệm kỳ, Chính phủ tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới thành lập Chính phủ mới.
• Quy định này bảo đảm tính liên tục, ổn định trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước và điều hành vĩ mô nền kinh tế - xã hội trong giai đoạn chuyển giao quyền lực giữa các khóa Quốc hội.

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Chính phủ (Điều 4)

• Chính phủ tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, bảo đảm sự chỉ đạo, điều hành thống nhất của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
• Kết hợp chặt chẽ giữa quyền hạn và trách nhiệm của tập thể Chính phủ với quyền hạn và trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng Chính phủ cũng như của từng thành viên Chính phủ.
• Mọi hoạt động của Chính phủ phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Luật tổ chức Chính phủ năm 2002 chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế cho Luật tổ chức Chính phủ năm 1992, đánh dấu bước phát triển mới trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước và hoàn thiện thể chế pháp quyền xã hội chủ nghĩa.