Lệnh công bố Luật Thanh tra năm 2025 do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành nhằm chính thức công bố Luật Thanh tra, thiết lập khuôn khổ pháp lý mới cho tổ chức và hoạt động thanh tra trên cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với mọi cơ quan thanh tra nhà nước, đối tượng thanh tra cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu của Luật Thanh tra tập trung định hình các nguyên tắc căn bản, phạm vi điều chỉnh và các khái niệm cốt lõi làm nền tảng cho toàn bộ hệ thống pháp luật về thanh tra:

- Điều 1: Phạm vi điều chỉnh

• Quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước, bao gồm thanh tra bộ, thanh tra tỉnh, thanh tra sở, thanh tra huyện và các cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành.
• Xác định trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra từ khâu chuẩn bị, ban hành quyết định thanh tra, tiến hành thanh tra trực tiếp đến ban hành kết luận thanh tra.
• Quy định rõ ràng về quyền hạn, nghĩa vụ của người ra quyết định thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, Thanh tra viên và các thành viên khác của Đoàn thanh tra.
• Xác lập cơ chế giám sát, kiểm tra đối với hoạt động của Đoàn thanh tra nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, đúng pháp luật.

- Điều 2: Đối tượng áp dụng

• Các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng thanh tra ở trung ương và địa phương.
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của cơ quan quản lý nhà nước (đối tượng của thanh tra hành chính).
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực (đối tượng của thanh tra chuyên ngành).
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động thanh tra, bao gồm cả các cơ quan giám sát và cơ quan điều tra khi có sự phối hợp xử lý sai phạm.

- Điều 3: Giải thích từ ngữ

• Thanh tra nhà nước: Được định nghĩa là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm.
• Thanh tra hành chính: Là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp nhằm đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao.
• Thanh tra chuyên ngành: Là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về kỹ thuật - quy tắc quản lý.

- Điều 4: Nguyên tắc hoạt động thanh tra

• Hoạt động thanh tra phải tuân theo pháp luật, bảo đảm tính chính xác, khách quan, trung thực, dân chủ và kịp thời.
• Không trùng lặp, chồng chéo về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan thanh tra với nhau hoặc với cơ quan Kiểm toán nhà nước, bảo đảm một đầu mối thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp và hợp tác xã.
• Không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra.
• Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thanh tra, kiểm toán và các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi tham nhũng, tiêu cực.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Luật Thanh tra đi kèm chính thức phát sinh hiệu lực thi hành theo mốc thời gian quy định cụ thể tại điều khoản thi hành của Luật, thay thế cho các văn bản pháp luật về thanh tra trước đây.