Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học năm 2018 là văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước chuyển đổi mạnh mẽ trong cơ chế quản lý và vận hành của hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam. Văn bản này chính thức đưa các nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Giáo dục đại học vào thực tiễn đời sống pháp lý.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Công bố việc ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 6.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các trường đại học, học viện, đại học vùng, đại học quốc gia, các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động giáo dục đại học.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Nội dung tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các quy định mang tính nền tảng nhằm thúc đẩy quyền tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học, cụ thể bao gồm:

• Giải thích từ ngữ và khái niệm mới: Làm rõ các khái niệm cốt lõi như quyền tự chủ, giải trình xã hội, cơ sở giáo dục đại học tư thục không vì lợi nhuận, và các hình thức liên kết đào tạo. Điều này tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc áp dụng luật.
• Xác định rõ hệ thống cơ sở giáo dục đại học: Phân định rõ ràng các loại hình cơ sở giáo dục đại học bao gồm đại học, trường đại học, học viện và các phân hiệu. Quy định này giúp chuẩn hóa cơ cấu tổ chức và định hướng phát triển cho từng mô hình trường.
• Đẩy mạnh quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học: Đây là nội dung trọng tâm được sửa đổi. Quyền tự chủ được quy định toàn diện trên các lĩnh vực: tự chủ về học thuật và hoạt động chuyên môn; tự chủ về tổ chức bộ máy và nhân sự; tự chủ về tài chính và tài sản. Đi kèm với quyền tự chủ là nghĩa vụ giải trình cao trước người học, cơ quan quản lý và xã hội.
• Vai trò và quyền hạn của Hội đồng trường: Luật hóa vai trò thực quyền của Hội đồng trường đối với cả cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục. Hội đồng trường là tổ chức quản trị, đại diện cho quyền sở hữu của nhà nước hoặc các bên góp vốn, có quyền quyết định về chiến lược, quy chế tổ chức, nhân sự lãnh đạo và phương án tài chính của nhà trường.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố xác nhận Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học năm 2018 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2019. Các quy định trước đây trái với Luật này đều bị bãi bỏ.