Lệnh của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 28/2005/L-CTN được ban hành ngày 09 tháng 12 năm 2005 về việc công bố Luật phòng, chống tham nhũng đã được Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước tiến lớn trong việc hoàn thiện thể chế pháp luật về phòng, chống tham nhũng tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh của Luật phòng, chống tham nhũng năm 2005 tập trung vào việc phòng ngừa, phát hiện, xử lý người có hành vi tham nhũng và quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong công tác này. Đối tượng áp dụng bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, doanh nghiệp nhà nước và các cá nhân, tổ chức khác có liên quan.

Khái niệm và các hành vi tham nhũng cốt lõi

• Tham nhũng được xác định là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi cá nhân hoặc lợi ích nhóm.
• Các hành vi tham nhũng cụ thể bao gồm: tham ô tài sản; nhận hối lộ; lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi; lạm quyền trong khi thi hành công vụ vì vụ lợi.
• Các hành vi khác như giả mạo trong công tác vì vụ lợi; đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức vì vụ lợi; nhũng nhiễu; không thực hiện nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi; lợi dụng chức vụ để bao che cho người vi phạm pháp luật.

Xác định người có chức vụ, quyền hạn

• Cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, quân nhân quân đội nhân dân và công an nhân dân.
• Người giữ chức danh lãnh đạo, quản lý trong các doanh nghiệp nhà nước; người đại diện phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp.
• Những người khác được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ và có quyền hạn nhất định trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó.

Nguyên tắc xử lý hành vi tham nhũng

• Mọi hành vi tham nhũng phải được phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật, không phân biệt chức vụ, quyền hạn hay địa vị xã hội của người vi phạm.
• Tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng phải được thu hồi, tịch thu triệt để; người có hành vi tham nhũng gây thiệt hại phải bồi thường, bồi hoàn thiệt hại theo quy định.
• Chính sách khoan hồng được áp dụng đối với người chủ động khai báo trước khi bị phát hiện, tích cực phối hợp khắc phục hậu quả và tự nguyện nộp lại tài sản tham nhũng.

Lệnh công bố có hiệu lực thi hành đồng thời với Luật phòng, chống tham nhũng năm 2005 kể từ ngày 01 tháng 06 năm 2006.