Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 là văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước tiến mới trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử tại Việt Nam. Văn bản này chính thức công bố đạo luật mới nhằm điều chỉnh toàn diện các hoạt động nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và bảo đảm an toàn, an ninh trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Văn bản hướng tới việc thiết lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho các hoạt động liên quan đến năng lượng nguyên tử. Phạm vi điều chỉnh bao gồm các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, ứng dụng năng lượng nguyên tử và bảo đảm an toàn, an ninh cho các hoạt động này. Đối tượng áp dụng là các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, cũng như các tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động liên quan đến năng lượng nguyên tử trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

- Phạm vi điều chỉnh của Luật (Điều 1)

• Quy định chi tiết về các hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực hạt nhân.
• Điều chỉnh việc ứng dụng năng lượng nguyên tử trong các ngành y tế, nông nghiệp, công nghiệp, tài nguyên và môi trường.
• Xác định rõ các quy chuẩn về bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân.

- Đối tượng áp dụng (Điều 2)

• Áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam tham gia vào các hoạt động năng lượng nguyên tử.
• Mở rộng phạm vi áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, tạo cơ sở pháp lý cho việc hợp tác và kiểm soát quốc tế.

- Giải thích từ ngữ và thuật ngữ chuyên ngành (Điều 3)

• Chuẩn hóa các khái niệm cơ bản như năng lượng nguyên tử, chất phóng xạ, chất thải phóng xạ, thiết bị bức xạ và chiếu xạ nghề nghiệp.
• Làm rõ định nghĩa về an toàn bức xạ, an ninh hạt nhân và sự cố bức xạ nhằm tạo sự thống nhất trong việc thực thi và giám sát pháp luật.

- Chính sách của Nhà nước về phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử (Điều 4)

• Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
• Khuyến khích mọi nguồn lực xã hội tham gia nghiên cứu, ứng dụng công nghệ bức xạ và đồng vị phóng xạ vào sản xuất và đời sống.
• Cam kết bảo đảm an toàn, an ninh là nguyên tắc cao nhất và xuyên suốt trong mọi hoạt động năng lượng nguyên tử.
• Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, hòa bình và an ninh quốc gia.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Các quy định chi tiết của Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 sẽ chính thức đi vào cuộc sống theo lộ trình được quy định cụ thể tại điều khoản thi hành của Luật, thay thế hoặc bổ sung cho các quy định trước đây nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới.