Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật Lưu trữ năm 2024 (Luật số 33/2024/QH15) là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chính thức công bố và đưa vào triển khai đạo luật mới về lưu trữ. Luật Lưu trữ năm 2024 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 7, thay thế cho Luật Lưu trữ năm 2011, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về lưu trữ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý tài liệu trong tình hình mới.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Văn bản xác định rõ giới hạn pháp lý và các chủ thể chịu sự tác động trực tiếp của Luật Lưu trữ năm 2024, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh (Điều 1): Luật quy định về hoạt động lưu trữ; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động lưu trữ; quản lý nhà nước về lưu trữ và hoạt động lưu trữ tư nhân.
• Đối tượng áp dụng (Điều 2): Áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân và công dân Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có liên quan đến hoạt động lưu trữ.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của Luật Lưu trữ năm 2024 đặt nền móng lý luận và nguyên tắc pháp lý cho toàn bộ hoạt động lưu trữ quốc gia:

• Giải thích từ ngữ (Điều 3): Luật đã chuẩn hóa và làm rõ các khái niệm cơ bản phục vụ cho việc áp dụng thống nhất. Trong đó, "Hoạt động lưu trữ" được định nghĩa là hoạt động thu thập, chỉnh lý, xác định giá trị, bảo quản và sử dụng tài liệu lưu trữ. Các khái niệm về "Tài liệu lưu trữ", "Tài liệu lưu trữ điện tử", "Lưu trữ lịch sử", và "Lưu trữ cơ quan" cũng được phân định rõ ràng, tạo cơ sở pháp lý cho việc số hóa và quản lý tài liệu trong môi trường số.
• Nguyên tắc quản lý và hoạt động lưu trữ (Điều 4): Đây là định hướng xuyên suốt cho mọi hoạt động lưu trữ, bao gồm:
  • Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự quản lý thống nhất của Nhà nước đối với tài liệu lưu trữ và hoạt động lưu trữ.
  • Tài liệu lưu trữ phải được quản lý tập trung, thống nhất, khoa học, bảo đảm an toàn và phát huy giá trị phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
  • Đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động lưu trữ để nâng cao hiệu quả quản lý.
  • Kết hợp hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, khai thác và sử dụng tài liệu lưu trữ.

Hiệu lực thi hành

Luật Lưu trữ năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2025, mở ra một giai đoạn mới trong việc chuyển đổi phương thức quản lý lưu trữ từ truyền thống sang lưu trữ số, bảo đảm tính an toàn, bảo mật và khai thác tối đa giá trị của tài liệu lưu trữ quốc gia.