Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2002 là văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước chuyển biến mới trong công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật tại Việt Nam. Văn bản này chính thức công bố đạo luật được Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 16 tháng 12 năm 2002, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân trong hoạt động xây dựng, ban hành, kiểm tra, giám sát và thực hiện văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi cả nước.

Nội dung cốt lõi của Lệnh công bố và các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Công bố đạo luật sửa đổi và xác định trách nhiệm thi hành

• Chủ tịch nước ban hành Lệnh để công bố chính thức Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2002.
• Yêu cầu các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan nghiêm túc triển khai, thực hiện các quy định mới nhằm bảo đảm tính thống nhất và hiệu lực thực thi của hệ thống pháp luật.

2. Quy định về hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Điều 1)

• Xác định rõ ràng và cụ thể hóa danh mục các loại văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở trung ương và địa phương ban hành.
• Bổ sung các quy định nhằm phân định rõ thẩm quyền ban hành văn bản của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

3. Nguyên tắc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật (Điều 2)

• Bảo đảm tính hiến định, tính hợp pháp và tính thống nhất của văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật thống nhất.
• Tuân thủ nghiêm ngặt thẩm quyền, hình thức, trình tự và thủ tục ban hành văn bản theo quy định của pháp luật.
• Bảo đảm tính khả thi của văn bản, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý xã hội và phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
• Phát huy dân chủ, bảo đảm sự tham gia đóng góp ý kiến của các cơ quan, tổ chức và nhân dân trong quá trình soạn thảo văn bản.

4. Giám sát, kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật (Điều 3)

• Tăng cường cơ chế giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội đối với hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
• Quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng trong việc kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật có nội dung trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên.

5. Hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật (Điều 4)

• Quy định cụ thể về thời điểm có hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm tính công khai, minh bạch để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, thực hiện.
• Xác định nguyên tắc áp dụng pháp luật khi có sự thay đổi về chính sách hoặc khi có sự khác nhau giữa các quy định của các văn bản quy phạm pháp luật về cùng một vấn đề.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố của Chủ tịch nước có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2002 có hiệu lực thi hành theo thời hạn được quy định cụ thể tại điều khoản thi hành của Luật, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho công tác lập pháp và lập quy trong giai đoạn mới.