Ngày 27 tháng 8 năm 2004, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 19/2004/L-CTN công bố Pháp lệnh Chống trợ cấp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý nền tảng, đặt cơ sở cho việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu được trợ cấp, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngành sản xuất nội địa trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Pháp lệnh quy định chi tiết về các biện pháp chống trợ cấp áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu được trợ cấp vào Việt Nam. Đối tượng áp dụng của văn bản bao gồm:

• Các tổ chức, cá nhân trong nước sản xuất hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp với hàng hóa nhập khẩu.
• Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nhập khẩu hàng hóa vào thị trường Việt Nam.
• Các tổ chức, cá nhân nước ngoài sản xuất, xuất khẩu hàng hóa được trợ cấp vào Việt Nam.
• Chính phủ hoặc cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước ngoài thực hiện việc cấp trợ cấp cho hàng hóa xuất khẩu.

Các nội dung cốt lõi trong phần mở đầu và các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng các biện pháp chống trợ cấp (Điều 1)

• Biện pháp chống trợ cấp chỉ được áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu được xác định là có trợ cấp từ nước xuất khẩu.
• Hàng hóa nhập khẩu này phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, hoặc ngăn cản sự hình thành, phát triển của một ngành sản xuất mới tại Việt Nam.

2. Đối tượng áp dụng cụ thể (Điều 2)

• Xác định rõ ràng quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan trong quá trình điều tra và áp dụng biện pháp chống trợ cấp, bao gồm cả bên yêu cầu điều tra (ngành sản xuất trong nước) và bên bị điều tra (nhà xuất khẩu nước ngoài, chính phủ nước ngoài).

3. Hệ thống giải thích từ ngữ chuyên ngành (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất và chính xác trong quá trình thực thi, văn bản đưa ra định nghĩa pháp lý cho các khái niệm then chốt:

• Trợ cấp: Được hiểu là sự đóng góp tài chính dưới các hình thức như chuyển vốn trực tiếp, bảo lãnh, miễn giảm thuế, cung cấp hàng hóa dịch vụ phi thương mại, hoặc bất kỳ hình thức hỗ trợ thu nhập, hỗ trợ giá nào từ phía chính phủ nước xuất khẩu hoặc một cơ quan công quyền của nước xuất khẩu mang lại lợi ích cho đối tượng nhận trợ cấp.
• Ngành sản xuất trong nước: Được xác định là tập hợp các nhà sản xuất hàng hóa tương tự trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam, hoặc những nhà sản xuất có tổng sản lượng hàng hóa chiếm tỷ lệ áp đảo trong tổng sản lượng hàng hóa tương tự được sản xuất ở trong nước.
• Thiệt hại đáng kể: Là tình trạng suy giảm nghiêm trọng về các chỉ số kinh tế của ngành sản xuất trong nước như sản lượng, doanh thu, lợi nhuận, thị phần, công suất thiết kế, việc làm và tiền lương.

4. Nguyên tắc áp dụng biện pháp chống trợ cấp (Điều 4)

Việc áp dụng các biện pháp chống trợ cấp phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản sau:

• Chỉ được áp dụng ở mức độ và liều lượng cần thiết nhằm hạn chế hoặc khắc phục thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước.
• Chỉ được áp dụng sau khi đã tiến hành điều tra một cách khách quan, minh bạch và có kết luận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.
• Quá trình áp dụng phải đảm bảo không gây thiệt hại đến lợi ích kinh tế - xã hội chung của quốc gia, đồng thời phải phù hợp với các cam kết quốc tế và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Lệnh số 19/2004/L-CTN và Pháp lệnh Chống trợ cấp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2005.