Lệnh 16/2013/L-CTN được ban hành ngày 09 tháng 12 năm 2013 bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm công bố Luật bảo vệ và kiểm dịch thực vật số 41/2013/QH13 đã được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 6 ngày 25 tháng 11 năm 2013. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc quản lý, bảo vệ tài nguyên thực vật, kiểm soát dịch hại và bảo đảm an toàn thực phẩm, an ninh lương thực quốc gia.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Luật bảo vệ và kiểm dịch thực vật quy định về các hoạt động phòng, chống sinh vật gây hại thực vật; kiểm dịch thực vật; quản lý thuốc bảo vệ thực vật tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng của Luật bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước cũng như tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động liên quan đến bảo vệ và kiểm dịch thực vật trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu của Luật tập trung làm rõ các quy định mang tính nguyên tắc và định hướng cho toàn bộ hệ thống pháp luật về bảo vệ thực vật, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh (Điều 1): Xác định rõ ba trụ cột chính của công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này bao gồm: hoạt động phòng, chống sinh vật gây hại thực vật; hoạt động kiểm dịch thực vật đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và nội địa; và công tác quản lý nhà nước đối với thuốc bảo vệ thực vật từ khâu đăng ký, sản xuất, kinh doanh đến sử dụng.
• Đối tượng áp dụng (Điều 2): Khẳng định tính bao quát của Luật khi áp dụng đối với mọi chủ thể (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước) tham gia vào chuỗi sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, xuất nhập khẩu thực vật và sản phẩm thực vật tại Việt Nam.
• Giải thích từ ngữ (Điều 3): Chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành để đảm bảo tính thống nhất trong thực thi pháp luật. Các khái niệm quan trọng được định nghĩa chi tiết bao gồm sinh vật gây hại, sinh vật có ích, kiểm dịch thực vật, thuốc bảo vệ thực vật, vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật, và chủ vật thể.
• Nguyên tắc hoạt động bảo vệ và kiểm dịch thực vật (Điều 4): Thiết lập các nguyên tắc chỉ đạo xuyên suốt bao gồm:
  • Phòng ngừa là chính; phát hiện sớm, kết luận nhanh, xử lý kịp thời, triệt để.
  • Áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, ưu tiên sử dụng biện pháp sinh học, biện pháp canh tác và các biện pháp ít độc hại đối với môi trường.
  • Kết hợp giữa lợi ích của Nhà nước với lợi ích của tổ chức, cá nhân; giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội.
  • Chủ động hội nhập quốc tế, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật.

Hiệu lực thi hành

Lệnh 16/2013/L-CTN có hiệu lực công bố Luật bảo vệ và kiểm dịch thực vật 2013. Luật này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2015, thay thế cho Pháp lệnh bảo vệ và kiểm dịch thực vật năm 2001.