Giới thiệu chung về Hiệp định

Hiệp định hợp tác kinh tế thương mại giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Litva được ký kết tại Hà Nội vào ngày 27 tháng 9 năm 1995. Đây là văn bản pháp lý đặt nền móng cho quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại song phương giữa hai quốc gia trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi và phù hợp với luật pháp của mỗi nước.

1. Nguyên tắc chung và Chế độ Tối huệ quốc (MFN)

Hiệp định thiết lập khuôn khổ pháp lý cơ bản nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại thông qua các cam kết cụ thể:

• Khuyến khích hợp tác: Hai Bên cam kết khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi tối đa để phát triển quan hệ kinh tế và thương mại song phương phù hợp với quy định pháp luật hiện hành của mỗi nước.
• Áp dụng Chế độ Tối huệ quốc (MFN): Hai Bên dành cho nhau chế độ tối huệ quốc trong các lĩnh vực liên quan đến:
• Thuế hải quan, các loại phí và khoản thu áp dụng đối với hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu, bao gồm cả phương pháp thu thuế.
• Các quy định và thủ tục liên quan đến hải quan, quá cảnh, lưu kho, bốc dỡ và chuyển tải hàng hóa hoặc các dịch vụ tương tự khác.
• Các khoản thuế và phí nội địa đánh trực tiếp hoặc gián tiếp lên hàng hóa nhập khẩu.
• Phương thức thanh toán và chuyển khoản thanh toán phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.
• Các quy định về mua bán, vận chuyển, phân phối, lưu thông và sử dụng hàng hóa trên thị trường nội địa.
• Các quy tắc, thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.
• Các trường hợp ngoại lệ của MFN: Chế độ tối huệ quốc sẽ không được áp dụng đối với:
• Những ưu đãi mà một Bên đã hoặc sẽ dành cho các nước láng giềng nhằm tạo thuận lợi cho thương mại và giao lưu biên giới.
• Những ưu đãi đặc biệt xuất phát từ việc tham gia vào liên minh thuế quan, khu vực mậu dịch tự do hoặc các hiệp định kinh tế khu vực khác.
• Các ưu đãi được hưởng theo Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP).
• Quyền tự chủ và các biện pháp hạn chế hợp pháp: Hiệp định không hạn chế quyền của mỗi nước trong việc áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ an ninh quốc gia; bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người, động thực vật; bảo vệ các giá trị văn hóa, lịch sử, mỹ thuật và khảo cổ quốc gia. Tuy nhiên, các biện pháp hạn chế này không được trở thành công cụ phân biệt đối xử hoặc hạn chế thương mại một cách bất hợp lý giữa hai nước.

2. Quy định về Giao dịch Thương mại và Thanh toán

Các hoạt động thương mại cụ thể giữa hai nước được điều chỉnh bởi các nguyên tắc thị trường tự do:

• Cơ sở hợp đồng: Việc xuất nhập khẩu hàng hóa và cung ứng dịch vụ giữa các chủ thể kinh tế của Việt Nam và Litva phải được thực hiện thông qua các hợp đồng thương mại được ký kết phù hợp với luật pháp nước sở tại, tập quán thương mại quốc tế và dựa trên giá cả thị trường thế giới.
• Đồng tiền thanh toán: Mọi khoản thanh toán phát sinh từ các hợp đồng trong khuôn khổ Hiệp định này phải được thực hiện bằng các loại ngoại tệ tự do chuyển đổi, tuân thủ quy định pháp luật và quy chế quản lý ngoại hối hiện hành của mỗi nước.
• Xúc tiến thương mại: Hai Bên cam kết hỗ trợ tổ chức các hội chợ, triển lãm thương mại, hội thảo kinh tế - kỹ thuật và tạo điều kiện cho các đoàn doanh nghiệp khảo sát thị trường. Việc xuất nhập khẩu hàng mẫu và hàng trưng bày phục vụ mục đích triển lãm được thực hiện theo quy định pháp luật của nước sở tại.

3. Cơ chế Giám sát và Điều khoản Thi hành

Để đảm bảo Hiệp định được thực thi hiệu quả, hai bên đã thống nhất các cơ chế quản lý hành chính và pháp lý:

• Thành lập Ủy ban hỗn hợp về thương mại: Cơ quan này có nhiệm vụ giám sát quá trình thực hiện Hiệp định, đề xuất các khuyến nghị nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại. Ủy ban sẽ họp luân phiên tại Hà Nội và Vilnius khi có nhu cầu và theo sự đồng thuận của hai Bên.
• Sửa đổi và bổ sung: Hiệp định có thể được sửa đổi, bổ sung bằng văn bản theo thỏa thuận chung. Các sửa đổi này có hiệu lực kể từ ngày nhận được thông báo cuối cùng về việc hoàn tất các thủ tục pháp lý nội bộ của mỗi nước.
• Hiệu lực và gia hạn: Hiệp định có hiệu lực kể từ ngày nhận được thông báo cuối cùng xác nhận hoàn tất thủ tục pháp lý nội bộ. Hiệp định có thời hạn ban đầu là 5 năm và tự động gia hạn thêm từng chu kỳ 5 năm một, trừ khi một Bên thông báo bằng văn bản về ý định chấm dứt Hiệp định ít nhất 6 tháng trước khi hết hạn.
• Điều khoản chuyển tiếp: Khi Hiệp định hết hiệu lực, các điều khoản của Hiệp định vẫn tiếp tục áp dụng đối với các hợp đồng đã được ký kết trong thời gian Hiệp định có hiệu lực nhưng chưa thực hiện xong.
• Ngôn ngữ văn bản: Hiệp định được lập thành hai bản gốc, mỗi bản bằng tiếng Việt, tiếng Litva và tiếng Nga. Các văn bản có giá trị pháp lý ngang nhau, tuy nhiên nếu có sự khác biệt trong giải thích, bản tiếng Nga sẽ là bản quyết định.