Tóm tắt Chỉ thị số 05/2003/CT-NHNN về tăng cường và nâng cao chất lượng hoạt động thông tin tín dụng

Chỉ thị số 05/2003/CT-NHNN được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 09 tháng 09 năm 2003 nhằm mục đích chấn chỉnh, tăng cường và nâng cao chất lượng hoạt động thông tin tín dụng trong hệ thống ngân hàng. Đây là biện pháp cấp bách nhằm phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa rủi ro tín dụng và đảm bảo an toàn cho hệ thống các tổ chức tín dụng.

- Bối cảnh và mục tiêu ban hành Chỉ thị

Trong giai đoạn đầu những năm 2000, hoạt động thông tin tín dụng tại Việt Nam còn gặp nhiều hạn chế về công nghệ, độ chính xác và tính kịp thời của dữ liệu. Chỉ thị 05/2003/CT-NHNN ra đời nhằm giải quyết các nút thắt này thông qua các mục tiêu cụ thể:

• Nâng cao nhận thức của toàn ngành ngân hàng về vai trò của thông tin tín dụng trong việc phòng ngừa và hạn chế nợ xấu.
• Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin tín dụng quốc gia tập trung, hiện đại, có độ bảo mật cao và khả năng xử lý thông tin nhanh chóng.
• Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) với các tổ chức tín dụng và các đơn vị liên quan thuộc Ngân hàng Nhà nước.

- Nhiệm vụ trọng tâm đối với Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC)

Chỉ thị giao cho Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) vai trò đầu mối và chịu trách nhiệm chính trong việc nâng cấp toàn diện hoạt động thông tin tín dụng:

• Khẩn trương hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin, nâng cấp phần mềm truyền nhận dữ liệu để đảm bảo thông tin được cập nhật nhanh chóng, chính xác từ các tổ chức tín dụng.
• Mở rộng diện thu thập thông tin, không chỉ giới hạn ở dư nợ tín dụng mà còn bao gồm các thông tin về tình hình tài chính, năng lực pháp lý và uy tín thanh toán của khách hàng vay.
• Xây dựng và hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, cung cấp các sản phẩm thông tin có giá trị gia tăng cao phục vụ cho công tác thẩm định và quyết định cho vay của các tổ chức tín dụng.
• Tăng cường công tác bảo mật thông tin, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho kho dữ liệu thông tin tín dụng quốc gia, ngăn chặn các hành vi truy cập trái phép hoặc làm rò rỉ thông tin khách hàng.

- Trách nhiệm của các Tổ chức Tín dụng (TCTD)

Các tổ chức tín dụng đóng vai trò vừa là nguồn cung cấp dữ liệu đầu vào, vừa là đối tượng thụ hưởng dịch vụ thông tin tín dụng. Chỉ thị yêu cầu các TCTD phải thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Chấp hành nghiêm chỉnh chế độ báo cáo thông tin tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, đảm bảo cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và đúng thời hạn yêu cầu.
• Chủ động phối hợp với CIC trong việc đối chiếu, xử lý các sai sót về dữ liệu, không để xảy ra tình trạng thông tin sai lệch gây ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng và hoạt động của hệ thống ngân hàng.
• Tích cực khai thác, sử dụng thông tin tín dụng từ CIC trong quá trình thẩm định, quyết định cấp tín dụng và quản lý rủi ro sau cho vay. Coi đây là một bước bắt buộc trong quy trình nghiệp vụ tín dụng.
• Đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị công nghệ thông tin tại đơn vị mình để kết nối thông suốt với hệ thống của CIC.

- Trách nhiệm của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước

Để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong việc triển khai Chỉ thị, Thống đốc giao nhiệm vụ cụ thể cho các vụ, cục chức năng:

• Thanh tra Ngân hàng Nhà nước: Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định về thông tin tín dụng của các tổ chức tín dụng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, báo cáo không trung thực hoặc chậm trễ.
• Vụ Tín dụng và các đơn vị liên quan: Phối hợp với CIC nghiên cứu, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động thông tin tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động này phát triển lành mạnh, đúng pháp luật.
• Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố: Chỉ đạo, đôn đốc và giám sát các tổ chức tín dụng trên địa bàn thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này; phối hợp với CIC trong việc thu thập và xác minh thông tin tại địa phương.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Chỉ thị 05/2003/CT-NHNN yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố, Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc (Giám đốc) các tổ chức tín dụng có trách nhiệm tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung của Chỉ thị này. Định kỳ báo cáo kết quả thực hiện về Ngân hàng Nhà nước Trung ương theo quy định.