Quyết định số 96/2007/QĐ-TTg ban hành ngày 28 tháng 06 năm 2007 bởi Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết về công tác quản lý, chăm sóc, tư vấn, điều trị cho người nhiễm HIV và dự phòng lây nhiễm HIV tại các cơ sở đặc thù. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi y tế, hỗ trợ nhân đạo và kiểm soát dịch bệnh đối với các đối tượng đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính hoặc hình sự.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1)

Quyết định này điều chỉnh toàn diện các hoạt động quản lý, chăm sóc, tư vấn, điều trị, dự phòng lây nhiễm HIV và hỗ trợ chi phí mai táng tại các cơ sở sau:

• Cơ sở chữa bệnh được thành lập theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.
• Cơ sở bảo trợ xã hội do Nhà nước quản lý.
• Cơ sở giáo dục và trường giáo dưỡng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công an.
• Trại giam, trại tạm giam thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là toàn bộ người nhiễm HIV đang được quản lý, học tập, lao động hoặc giam giữ tại các cơ sở nêu trên.

Quy định về quản lý người nhiễm HIV tại các cơ sở (Điều 2)

Nhằm bảo đảm tính thống nhất và nhân đạo trong quản lý, các cơ sở có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ cụ thể:

• Lập hồ sơ theo dõi: Xây dựng hồ sơ bệnh án riêng biệt để theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe, phục vụ công tác tư vấn, điều trị và dự phòng lây nhiễm.
• Hòa nhập sinh hoạt: Bố trí cho người nhiễm HIV được ăn, ở, sinh hoạt, học tập và lao động chung với các đối tượng khác. Đối với những trường hợp có sức khỏe yếu, cơ sở phải sắp xếp công việc phù hợp với thể trạng.
• Chuyển giao hồ sơ: Khi thực hiện điều chuyển người nhiễm HIV sang cơ sở mới, cơ sở cũ có trách nhiệm bàn giao đầy đủ hồ sơ bệnh án và tài liệu liên quan để đảm bảo tính liên tục trong quản lý.
• Thông báo về địa phương: Trước khi đối tượng hoàn thành thời hạn và trở về cộng đồng, cơ sở phải thông báo cho cơ quan đầu mối phòng, chống HIV/AIDS tại địa phương nơi cư trú để tiếp tục hỗ trợ, giám sát.
• Giải quyết khi tử vong: Thực hiện khám nghiệm tử thi, xử lý mẫu vật và mai táng theo quy định. Đặc biệt, trường hợp người nhiễm HIV tử vong được xác định lâm sàng và xét nghiệm là do AIDS thì không bắt buộc phải trưng cầu giám định pháp y.

Công tác tư vấn và xét nghiệm HIV (Điều 3)

Quy trình tư vấn và xét nghiệm tại các cơ sở được thiết lập chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền riêng tư và nâng cao nhận thức:

• Truyền thông giáo dục: Tích hợp nội dung giáo dục về HIV/AIDS vào chương trình giáo dục thường xuyên của cơ sở; tổ chức tuyên truyền về các biện pháp dự phòng lây nhiễm.
• Nguyên tắc xét nghiệm: Việc xét nghiệm phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện và giữ bí mật tuyệt đối, trừ các trường hợp bắt buộc theo quy định tại Điều 25 và Điều 28 của Luật Phòng, chống HIV/AIDS.
• Tư vấn bắt buộc: Tất cả các trường hợp thực hiện xét nghiệm đều phải được tư vấn đầy đủ cả trước và sau khi xét nghiệm.
• Thẩm quyền khẳng định: Cơ sở y tế địa phương phối hợp thực hiện xét nghiệm, nhưng chỉ những phòng xét nghiệm được Bộ Y tế công nhận đủ điều kiện mới có quyền khẳng định kết quả HIV dương tính.

Chế độ chăm sóc, điều trị và hỗ trợ tài chính (Điều 4)

Nhà nước bảo đảm các quyền lợi y tế và hỗ trợ tài chính thiết thực cho người nhiễm HIV tại các cơ sở:

• Điều trị bệnh: Người nhiễm HIV mắc bệnh nhiễm trùng cơ hội được điều trị tại bệnh xá hoặc khu điều trị của cơ sở. Trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm phải được cách ly tại phòng riêng. Nếu bệnh nặng vượt quá khả năng chuyên môn, cơ sở phải chuyển bệnh nhân lên tuyến trên (cơ sở y tế dân y hoặc bệnh viện quân đội) và chịu trách nhiệm thanh toán chi phí chuyển tuyến.
• Tiếp cận thuốc ARV: Tạo điều kiện tối đa để người bệnh tiếp cận nguồn thuốc kháng vi rút (ARV) từ gia đình, các tổ chức tài trợ hoặc các dự án hợp pháp theo chỉ định của bác sĩ.
• Hỗ trợ tài chính trực tiếp: Người nhiễm HIV điều trị nhiễm trùng cơ hội tại khu điều trị của cơ sở được hỗ trợ kinh phí tối thiểu 150.000 đồng/người/năm.
• Hỗ trợ mai táng: Trường hợp người nhiễm HIV tử vong tại cơ sở, ngân sách hỗ trợ chi phí mai táng tối thiểu là 2.000.000 đồng/người.
• Bảo hiểm y tế: Đối với những đối tượng có thẻ bảo hiểm y tế, Quỹ Bảo hiểm Y tế sẽ chi trả các chi phí khám, chữa bệnh theo quy định hiện hành.

Biện pháp dự phòng lây nhiễm HIV (Điều 5)

Để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh trong môi trường khép kín, Giám đốc các cơ sở có trách nhiệm:

• Triển khai các hoạt động thông tin, giáo dục truyền thông thay đổi hành vi.
• Hướng dẫn chi tiết về can thiệp giảm hại như tiêm chích an toàn, tình dục an toàn và truyền thông về điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế (Methadone).
• Áp dụng nghiêm ngặt các quy trình chuyên môn về xử lý phơi nhiễm và nhiễm HIV theo hướng dẫn của cơ quan y tế có thẩm quyền.

Nguồn kinh phí thực hiện (Điều 6)

Kinh phí bảo đảm cho toàn bộ hoạt động quản lý, chăm sóc, điều trị và mai táng được huy động từ các nguồn:

• Dự toán ngân sách nhà nước hàng năm được phân cấp theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.
• Nguồn tài trợ, đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
• Các nguồn tài chính hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành (Điều 7, 8, 9)

Quyết định phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan để bảo đảm tính khả thi:

• Bộ Y tế, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện toàn diện công tác quản lý, chăm sóc, điều trị tại các cơ sở thuộc quyền quản lý trực tiếp của từng Bộ.
• Bộ Tài chính: Chủ trì phối hợp cân đối, bố trí ngân sách nhà nước hàng năm và hướng dẫn các định mức chi tiêu cụ thể.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm bố trí kinh phí địa phương và chỉ đạo triển khai thực hiện tại các cơ sở do địa phương quản lý.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Các quy định trước đây trái với Quyết định này đều bị bãi bỏ.