Tóm tắt Quyết định số 74/2010/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính

Quyết định số 74/2010/QĐ-TTg ban hành ngày 22 tháng 11 năm 2010 bởi Thủ tướng Chính phủ là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập bộ máy, chức năng và quyền hạn của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính trực thuộc Văn phòng Chính phủ. Quyết định này nhằm cụ thể hóa các quy định tại Nghị định số 63/2010/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác kiểm soát thủ tục hành chính trên phạm vi cả nước.

Vị trí pháp lý và chức năng của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính

Theo quy định tại Điều 1, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính được xác định là đơn vị trực thuộc Văn phòng Chính phủ với các đặc điểm và chức năng cốt lõi sau:

• Vị trí pháp lý: Cục có tư cách pháp nhân độc lập, có con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước để chủ động thực hiện các hoạt động nghiệp vụ và tài chính theo quy định của pháp luật.
• Chức năng tham mưu: Giúp Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ tham mưu cho Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong việc kiểm soát các thủ tục hành chính trên toàn quốc.
• Chức năng tổ chức thực hiện: Trực tiếp tổ chức triển khai công tác kiểm soát thủ tục hành chính và chịu trách nhiệm quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính trong phạm vi cả nước.

Nhiệm vụ và quyền hạn chi tiết

Điều 2 của Quyết định quy định cụ thể 19 nhóm nhiệm vụ và quyền hạn của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, thể hiện vai trò giám sát, điều phối và kiểm soát liên ngành mạnh mẽ:

• Thẩm tra và cho ý kiến về thủ tục hành chính: Chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Văn phòng Chính phủ thẩm tra quy trình, thủ tục trong các dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang Bộ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Tham gia ý kiến độc lập hoặc phối hợp thẩm định nội dung thủ tục hành chính trong các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, thông tư liên tịch trước khi ban hành.
• Đôn đốc, hướng dẫn và kiểm tra: Theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Tổ chức giao ban định kỳ để kịp thời tháo gỡ vướng mắc.
• Rà soát, đánh giá độc lập: Xây dựng kế hoạch rà soát, đánh giá độc lập các thủ tục hành chính hiện hành để trình Thủ tướng phê duyệt. Đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, không đáp ứng tiêu chí đơn giản, cần thiết và hợp pháp.
• Quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính: Chủ trì xây dựng, vận hành và cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia; thiết lập và duy trì cổng thông tin tiếp nhận, phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp về các vướng mắc hành chính.
• Tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị: Tiếp nhận, phân loại và kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân theo Nghị định số 20/2008/NĐ-CP.
• Hợp tác và huy động nguồn lực: Phối hợp với Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các tổ chức xã hội - nghề nghiệp để huy động nguồn lực xã hội hóa. Được phép huy động, sử dụng các nguồn tài trợ trong và ngoài nước và thực hiện hợp tác quốc tế về kiểm soát thủ tục hành chính.
• Quản lý nhân sự và chuyên gia: Đề xuất biệt phái công chức từ các Bộ, ngành về làm việc tại Cục khi cần thiết; ký hợp đồng với các chuyên gia tư vấn trong và ngoài nước để phục vụ yêu cầu công việc chuyên môn sâu.

Cơ cấu tổ chức bộ máy

Để đáp ứng khối lượng công việc chuyên sâu theo từng lĩnh vực, Điều 3 quy định cơ cấu tổ chức của Cục được chia thành các phòng chuyên môn phụ trách các khối ngành cụ thể và bộ phận văn phòng hỗ trợ:

• Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính khối kinh tế tổng hợp: Phụ trách kiểm soát thủ tục thuộc các lĩnh vực tài chính, kế hoạch đầu tư, ngân hàng, thuế, hải quan và các ngành kinh tế tổng hợp khác.
• Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính khối kinh tế ngành: Tập trung vào các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải, tài nguyên môi trường, thương mại.
• Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính khối khoa giáo, văn xã: Chuyên trách các thủ tục thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao, du lịch, lao động, thương binh và xã hội.
• Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính khối nội chính: Phụ trách các thủ tục liên quan đến ngoại giao, tư pháp, quốc phòng, an ninh, nội vụ và thanh tra.
• Văn phòng Cục: Thực hiện công tác hành chính, tổng hợp, quản trị nội bộ, tài chính và hậu cần phục vụ hoạt động chung của Cục.

Quyết định cũng mở đường cho việc điều chỉnh linh hoạt khi quy định rằng Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ có quyền trình Thủ tướng Chính phủ quyết định thay đổi, bổ sung tổ chức bộ máy của Cục để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời kỳ.

Chế độ lãnh đạo và trách nhiệm quản lý

Điều 4 quy định rõ ràng về cơ chế điều hành và phân định trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo Cục:

• Số lượng lãnh đạo: Cục có Cục trưởng và không quá 03 Phó Cục trưởng.
• Thẩm quyền bổ nhiệm: Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ có thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Cục trưởng, các Phó Cục trưởng và các chức danh lãnh đạo cấp phòng thuộc Cục theo đúng quy định pháp luật.
• Trách nhiệm pháp lý: Cục trưởng là người đứng đầu, chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ và trước pháp luật về mọi hoạt động của Cục. Các Phó Cục trưởng thực hiện nhiệm vụ theo phân công và chịu trách nhiệm trước Cục trưởng và pháp luật về mảng công việc được giao.
• Thẩm quyền nội bộ: Cục trưởng có quyền ban hành quy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các phòng, văn phòng trực thuộc để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Điều 5 xác định rõ mốc thời gian áp dụng và các đối tượng chịu trách nhiệm thi hành quyết định:

• Hiệu lực pháp lý: Quyết định số 74/2010/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 06 tháng 01 năm 2011.
• Trách nhiệm thi hành: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Quyết định này, phối hợp chặt chẽ với Cục Kiểm soát thủ tục hành chính để thực hiện đồng bộ công tác cải cách hành chính trên cả nước.