Quyết định số 45/2008/QĐ-BNN ban hành ngày 11 tháng 03 năm 2008 bởi Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn bộ máy hoạt động, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực nước sạch, vệ sinh môi trường tại các vùng nông thôn trên phạm vi cả nước.

Trung tâm Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn được xác định là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Trung tâm thực hiện chức năng phục vụ quản lý nhà nước của Bộ trong lĩnh vực nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn trên toàn quốc. Cụ thể:

• Cơ sở tổ chức: Trung tâm được tổ chức lại trên cơ sở Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn trước đây, căn cứ theo quy định tại khoản 24 Điều 3 của Nghị định số 01/2008/NĐ-CP ngày 03 tháng 01 năm 2008 của Chính phủ.
• Tư cách pháp lý: Trung tâm có tư cách pháp nhân đầy đủ, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng để hoạt động.
• Cơ chế tài chính: Trung tâm nhận kinh phí hoạt động từ ngân sách nhà nước và vận hành theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm áp dụng đối với đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật hiện hành.
• Trụ sở chính: Trụ sở của Trung tâm được đặt tại thành phố Hà Nội.

Trung tâm có trách nhiệm thực hiện 12 nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau đây nhằm thúc đẩy chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn:

• Tham mưu và xây dựng chính sách: Tham gia soạn thảo Chiến lược Quốc gia, Chương trình mục tiêu quốc gia, cơ chế chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, quy hoạch và kế hoạch dài hạn, trung hạn về cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; tổ chức triển khai thực hiện sau khi được phê duyệt.
• Xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật: Nghiên cứu, xây dựng các quy trình, quy phạm, định mức kinh tế kỹ thuật phù hợp với đặc thù của từng vùng, miền theo sự phân công của Bộ trưởng để trình Bộ ban hành.
• Hỗ trợ địa phương: Hướng dẫn, tư vấn chuyên môn nghiệp vụ, tổ chức tập huấn nâng cao năng lực và thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền cho các Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Báo cáo và tổng hợp: Thực hiện công tác tổng hợp, lập báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hình thực hiện các chương trình, dự án cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn trên cả nước.
• Kiểm nghiệm và quản lý dữ liệu: Thực hiện kiểm nghiệm, kiểm định chất lượng nước sạch và các chỉ số vệ sinh môi trường nông thôn; xây dựng, vận hành và quản lý hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia chuyên ngành.
• Nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ: Chủ trì hoặc phối hợp thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ mới trong lĩnh vực cấp nước, xử lý nước, xử lý chất thải và bảo vệ môi trường nông thôn.
• Quản lý dự án: Đề xuất các chương trình, dự án đầu tư; thực hiện vai trò chủ đầu tư hoặc chủ dự án đối với các dự án quy mô quốc gia, quốc tế, liên vùng, liên tỉnh được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao quản lý.
• Hợp tác quốc tế: Chủ động hợp tác với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để tranh thủ nguồn lực, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế theo quy định của pháp luật.
• Hoạt động tư vấn và dịch vụ công: Thực hiện các dịch vụ kỹ thuật bao gồm khảo sát, thiết kế, giám sát, thi công công trình; thăm dò và khai thác nguồn nước ngầm, nước mặt; cung ứng vật tư, thiết bị chuyên ngành; phân tích chất lượng nước, đánh giá tác động môi trường và truyền thông cộng đồng.
• Quản lý nội bộ: Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế; thực hiện đầy đủ các chế độ tiền lương, chính sách đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ, viên chức và người lao động thuộc quyền quản lý.
• Quản lý tài chính, tài sản: Chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng có hiệu quả, đúng quy định pháp luật đối với nguồn tài chính và tài sản công được giao.
• Nhiệm vụ khác: Thực hiện các công việc đột xuất hoặc đặc thù do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giao.

Bộ máy của Trung tâm được thiết kế tinh gọn, phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp quản lý và các bộ phận chuyên môn:

• Ban Lãnh đạo Trung tâm:
  • Gồm có Giám đốc và các Phó Giám đốc do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn bổ nhiệm, miễn nhiệm theo quy định.
  • Giám đốc là người đứng đầu, chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ trưởng và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của Trung tâm.
  • Các Phó Giám đốc giúp việc cho Giám đốc, trực tiếp chỉ đạo một số lĩnh vực công tác được phân công và chịu trách nhiệm trước Giám đốc cũng như trước pháp luật về kết quả thực hiện nhiệm vụ đó.
• Các phòng ban chức năng và chuyên môn:
  • Phòng Hành chính, Tổng hợp.
  • Phòng Kế hoạch, Hợp tác quốc tế.
  • Phòng Huấn luyện, Truyền thông.
  • Phòng Khoa học công nghệ.
  • Phòng Kiểm nghiệm chất lượng nước và môi trường.
• Các bộ phận thường trực tại các vùng miền:
  • Bộ phận thường trực miền Trung.
  • Bộ phận thường trực miền Nam.
• Các đơn vị sự nghiệp trực thuộc:
  • Trung tâm Tư vấn và chuyển giao công nghệ cấp nước và vệ sinh môi trường (tên viết tắt là Trung tâm Tư vấn và Chuyển giao công nghệ). Đơn vị này có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính, tự đảm bảo kinh phí hoạt động. Trụ sở đặt tại huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội.
  • Các đơn vị trực thuộc khác có thể được thành lập dựa trên đề án cụ thể trình Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt.
• Thẩm quyền của Giám đốc Trung tâm: Giám đốc có trách nhiệm quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, biên chế của các phòng chuyên môn, bộ phận thường trực và đơn vị trực thuộc; đồng thời xây dựng Điều lệ tổ chức và hoạt động của Trung tâm để trình Bộ trưởng phê duyệt.

Quyết định quy định rõ mốc thời gian có hiệu lực và các đối tượng chịu trách nhiệm thi hành trực tiếp:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định số 45/2008/QĐ-BNN có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo.
• Thay thế văn bản cũ: Quyết định này thay thế hoàn toàn Quyết định số 122/2003/QĐ-BNN ngày 10 tháng 11 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, đồng thời bãi bỏ các quy định trước đây của Bộ trái với Quyết định này.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cùng Giám đốc Trung tâm Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.