Quyết định số 24/2011/QĐ-TTg ban hành ngày 15 tháng 04 năm 2011 bởi Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết về cơ chế điều chỉnh giá bán điện theo cơ chế thị trường tại Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm từng bước đưa giá điện vận hành theo tín hiệu thị trường, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.

• Tên văn bản: Quyết định số 24/2011/QĐ-TTg về việc điều chỉnh giá bán điện theo cơ chế thị trường.
• Người ký ban hành: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
• Ngày ban hành: 15/04/2011.
• Ngày có hiệu lực: 01/06/2011.

Quyết định này quy định chi tiết về việc điều chỉnh giá bán điện theo cơ chế thị trường tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các tổ chức, cá nhân tham gia vào các hoạt động điện lực và các đối tượng sử dụng điện trên phạm vi cả nước.

• Giá bán điện bình quân: Là mức giá bán điện được xác định theo nguyên tắc tính bình quân cho 1 kWh điện thương phẩm. Giá này cấu thành từ 4 thành phần chính bao gồm: Giá phát điện, giá truyền tải điện, giá phân phối điện, chi phí điều hành - quản lý và dịch vụ phụ trợ hệ thống điện.
• Giá bán điện hiện hành: Là mức giá bán điện đang được áp dụng thực tế, làm cơ sở dữ liệu để tính toán cho các lần điều chỉnh tiếp theo.
• Quỹ bình ổn giá điện: Là quỹ tài chính được thành lập với mục tiêu hỗ trợ bình ổn giá bán điện trên thị trường.
• Thông số đầu vào cơ bản: Các yếu tố trực tiếp tác động đến chi phí phát điện mà đơn vị phát điện không thể tự kiểm soát, bao gồm: Giá nhiên liệu, tỷ giá ngoại tệ và cơ cấu sản lượng điện phát.

• Trong một năm tài chính, giá bán điện chỉ được xem xét điều chỉnh khi có sự biến động của các thông số đầu vào cơ bản so với thông số đã dùng để xác định giá bán điện hiện hành. Các thông số đầu vào khác chỉ được điều chỉnh sau khi có báo cáo quyết toán, kiểm toán theo quy định pháp luật.
• Khoảng thời gian tối thiểu giữa hai lần điều chỉnh giá bán điện liên tiếp là 03 tháng.
• Quá trình điều chỉnh giá điện phải bảo đảm tính công khai, minh bạch. Khi cần thiết, Nhà nước sẽ can thiệp bằng Quỹ bình ổn giá điện hoặc các biện pháp vĩ mô khác để hạn chế tác động tiêu cực đến nền kinh tế và đời sống nhân dân.

Thẩm quyền và quy trình điều chỉnh giá điện được phân cấp rõ ràng dựa trên mức độ biến động của giá điện tính toán so với giá hiện hành:

• Trường hợp giảm giá điện: Khi các thông số đầu vào cơ bản biến động làm giá bán điện tính toán giảm từ 5% trở lên so với giá hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chủ động quyết định giảm giá bán điện tương ứng, đồng thời báo cáo Bộ Công Thương và Bộ Tài chính để giám sát.
• Trường hợp tăng giá điện ở mức 5%: EVN được phép điều chỉnh tăng giá bán điện tương ứng sau khi đăng ký và được Bộ Công Thương chấp thuận. Trong vòng 5 ngày làm việc, Bộ Công Thương phải trả lời. Nếu quá thời hạn này mà Bộ Công Thương chưa có ý kiến, EVN được tự quyết định tăng 5% và báo cáo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính để giám sát.
• Trường hợp tăng giá điện trên 5%: EVN lập báo cáo trình Bộ Công Thương và gửi Bộ Tài chính thẩm định. Trong vòng 5 ngày làm việc, Bộ Tài chính gửi ý kiến thẩm định cho Bộ Công Thương. Trong vòng 5 ngày làm việc tiếp theo, Bộ Công Thương tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Nếu sau 15 ngày làm việc kể từ khi Bộ Công Thương trình mà Thủ tướng chưa có ý kiến, EVN được phép điều chỉnh tăng giá ở mức 5%.
• Quy trình quyết toán hàng năm: Sau khi có báo cáo quyết toán và kiểm toán độc lập, EVN báo cáo Bộ Công Thương và Bộ Tài chính về giá thành sản xuất kinh doanh điện của từng khâu (phát điện, truyền tải, phân phối, điều hành - quản lý và dịch vụ phụ trợ) và giá bán điện của năm tài chính.
• Kiểm tra và công bố: Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính kiểm tra, xác nhận giá thành sản xuất kinh doanh điện của năm tài chính và công bố công khai. Trên cơ sở đó, hai Bộ quyết định việc điều chỉnh giá bán điện và trích Quỹ bình ổn giá điện. Trường hợp vượt thẩm quyền sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

• Quỹ được thành lập nhằm thực hiện mục tiêu bình ổn giá điện trên thị trường.
• Nguồn hình thành Quỹ được trích trực tiếp từ giá bán điện và được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh điện của đơn vị.

• Bộ Công Thương: Chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát toàn diện việc điều chỉnh giá điện. Có quyền yêu cầu EVN tạm dừng tăng giá hoặc hiệu chỉnh giá trong lần điều chỉnh kế tiếp nếu phát hiện sai sót. Bộ Công Thương được phép thuê tư vấn độc lập để thẩm tra hồ sơ phương án giá.
• Bộ Tài chính: Theo dõi sát sao việc điều chỉnh giá điện; phối hợp với Bộ Công Thương kiểm tra các khoản chênh lệch chi phí hợp lý, hợp lệ dựa trên số liệu quyết toán, kiểm toán thực tế.

• Bộ Công Thương: Hướng dẫn biểu giá bán điện chi tiết cho từng nhóm khách hàng; phê duyệt kế hoạch sản xuất điện và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật hàng năm; chủ trì quy định chi phí điều hành - quản lý, dịch vụ phụ trợ; công khai giá thành sản xuất kinh doanh điện; hướng dẫn phương pháp tính toán và lập hồ sơ điều chỉnh giá điện.
• Bộ Tài chính: Chủ trì phối hợp với Bộ Công Thương hướng dẫn cơ chế hình thành, quản lý và sử dụng Quỹ bình ổn giá điện; thực hiện thẩm định phương án điều chỉnh giá điện khi có biến động trên 5%.
• Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN): Thực hiện điều chỉnh giá điện đúng thẩm quyền và quy trình; báo cáo kịp thời các phương án tăng/giảm giá điện; báo cáo đầy đủ giá thành sản xuất kinh doanh điện hàng năm theo quy định.

• Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 6 năm 2011.
• Mọi hành vi vi phạm quy định tại Quyết định này sẽ bị xử phạt hành chính trong lĩnh vực điện lực hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm của tổ chức, cá nhân.