Giới thiệu chung về Quyết định số 172/1999/QĐ-TTg

Quyết định số 172/1999/QĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 19 tháng 8 năm 1999 nhằm điều chỉnh việc thành lập công ty chứng khoán của các tổ chức tín dụng và việc tham gia niêm yết chứng khoán của các tổ chức này. Đây là một văn bản pháp lý đặt nền móng quan trọng trong giai đoạn đầu hình thành thị trường chứng khoán Việt Nam, tạo hành lang pháp lý cho các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng tham gia sâu rộng vào thị trường vốn.

Quy định về việc thành lập công ty chứng khoán của tổ chức tín dụng (Điều 1 và Điều 2)

Quyết định đưa ra các nguyên tắc cốt lõi nhằm tách biệt hoạt động ngân hàng truyền thống và hoạt động kinh doanh chứng khoán để hạn chế rủi ro chéo:

• Hình thức thành lập: Các tổ chức tín dụng được phép thành lập công ty chứng khoán thành viên độc lập dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên hoặc tham gia góp vốn thành lập công ty cổ phần chứng khoán.
• Tư cách pháp nhân: Công ty chứng khoán được thành lập phải có tư cách pháp nhân đầy đủ, thực hiện hạch toán độc lập và có vốn điều lệ riêng biệt, không được gộp chung với vốn hoạt động của tổ chức tín dụng mẹ.
• Điều kiện và thủ tục: Việc thành lập công ty chứng khoán phải tuân thủ các quy định của pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán, đồng thời phải được sự chấp thuận bằng văn bản của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Quy định về việc tham gia niêm yết chứng khoán của tổ chức tín dụng (Điều 3)

Nhằm thúc đẩy việc tạo hàng hóa chất lượng cho thị trường chứng khoán sơ khai, Quyết định cho phép các tổ chức tín dụng cổ phần thực hiện niêm yết:

• Đối tượng niêm yết: Các tổ chức tín dụng cổ phần đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về chứng khoán được phép niêm yết cổ phiếu và trái phiếu trên Sở giao dịch chứng khoán hoặc Trung tâm giao dịch chứng khoán.
• Yêu cầu minh bạch: Tổ chức tín dụng khi tham gia niêm yết phải thực hiện công bố thông tin tài chính đầy đủ, trung thực và được kiểm toán bởi các tổ chức kiểm toán độc lập được chấp thuận.

Điều khoản thi hành và trách nhiệm phối hợp (Điều 4)

Quyết định phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc hướng dẫn và giám sát thực hiện:

• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hướng dẫn điều kiện, thủ tục cho phép các tổ chức tín dụng thành lập công ty chứng khoán và tham gia niêm yết.
• Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Chịu trách nhiệm cấp phép hoạt động kinh doanh chứng khoán và quản lý giám sát hoạt động của các công ty chứng khoán này theo quy định của pháp luật chứng khoán.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký. Các quy định trước đây trái với Quyết định này đều bãi bỏ.