Ngày 25 tháng 09 năm 2007, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan đã ban hành Quyết định số 1699/QĐ-TCHQ về việc ban hành các quy trình thủ tục hải quan điện tử. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập và chuẩn hóa hệ thống quy trình nghiệp vụ hải quan trên nền tảng công nghệ thông tin, phục vụ cho giai đoạn thí điểm hiện đại hóa công tác quản lý hải quan tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các đơn vị trực thuộc Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan các tỉnh, thành phố được lựa chọn triển khai thí điểm thủ tục hải quan điện tử. Đồng thời, văn bản cũng áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp thực hiện các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa hoặc xuất cảnh, nhập cảnh phương tiện vận tải thông qua phương thức điện tử.

Các quy trình thủ tục hải quan điện tử được ban hành

Ban hành kèm theo Quyết định số 1699/QĐ-TCHQ là danh mục 10 quy trình nghiệp vụ hải quan điện tử chuyên biệt, bao gồm:

• Quy trình đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo hợp đồng mua bán: Áp dụng cho các giao dịch mua bán thương mại thông thường giữa doanh nghiệp trong nước và đối tác nước ngoài.
• Quy trình đối với hàng hóa nhập nguyên liệu, vật liệu để sản xuất hàng xuất khẩu: Quản lý việc khai báo, kiểm tra và giám sát hải quan điện tử đối với loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất xuất khẩu.
• Quy trình đối với hàng hóa gia công xuất khẩu, nhập khẩu: Hướng dẫn chi tiết các bước thủ tục từ tiếp nhận hợp đồng gia công, nhập khẩu nguyên liệu, giám sát sản xuất đến xuất khẩu sản phẩm và thanh khoản hợp đồng.
• Quy trình đối với phương tiện vận tải đường biển xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng: Chuẩn hóa việc tiếp nhận thông tin khai báo điện tử và xử lý thủ tục cho tàu thuyền hoạt động hàng hải quốc tế và nội địa.
• Quy trình đối với hàng hóa kinh doanh tạm nhập tái xuất: Kiểm soát bằng phương thức điện tử đối với luồng hàng hóa tạm thời nhập khẩu vào Việt Nam và tái xuất sang nước thứ ba trong thời hạn quy định.
• Quy trình đối với hàng hóa đưa vào, đưa ra doanh nghiệp chế xuất: Quản lý hải quan điện tử đối với quan hệ giao thương, dịch chuyển hàng hóa giữa thị trường nội địa hoặc nước ngoài với khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất.
• Quy trình đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ: Hướng dẫn thủ tục giao nhận hàng hóa giữa các doanh nghiệp tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài thông qua hệ thống điện tử.
• Quy trình bảo đảm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện thủ tục hải quan điện tử: Quy định các biện pháp, hình thức bảo lãnh, bảo đảm thuế và các nghĩa vụ tài chính liên quan khi thông quan điện tử.
• Quy trình ra quyết định trước: Cơ chế cho phép cơ quan hải quan ban hành các quyết định xác định trước về mã số, trị giá, xuất xứ hàng hóa trước khi doanh nghiệp chính thức mở tờ khai nhập khẩu.
• Quy trình kiểm tra sau thông quan đối với doanh nghiệp tham gia thủ tục hải quan điện tử: Xác định trình tự, nội dung kiểm tra tính tuân thủ pháp luật hải quan của doanh nghiệp sau khi hàng hóa đã được thông quan qua hệ thống điện tử.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

• Hiệu lực thi hành: Quyết định số 1699/QĐ-TCHQ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 10 năm 2007.
• Trách nhiệm thực hiện: Thủ trưởng các đơn vị thuộc Tổng cục Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nơi áp dụng thí điểm thủ tục hải quan điện tử và các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện quyết định này.
• Xử lý vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn hoặc vướng mắc, các đơn vị có trách nhiệm kịp thời tổng hợp và phản ánh về Tổng cục Hải quan (thông qua Ban Cải cách, hiện đại hóa) để xem xét, hướng dẫn và giải quyết.