Giới thiệu chung về Công văn số 984/TCHQ-GSQL

Công văn số 984/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải đáp các vướng mắc của Hải quan địa phương cũng như doanh nghiệp liên quan đến việc kiểm tra, xác định tính hợp lệ của Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D được cấp sau (Issued Retroactively) trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và đảm bảo áp dụng đúng các cam kết quốc tế.

Quy định về thời hạn và việc đánh dấu ô "Issued Retroactively" trên C/O mẫu D

Theo quy định tại Hiệp định ATIGA và các văn bản hướng dẫn liên quan, C/O mẫu D phải được cấp vào thời điểm xuất khẩu hoặc ngay sau đó. Tuy nhiên, trong một số trường hợp ngoại lệ do lỗi vô ý, có sai sót hoặc có lý do chính đáng, C/O mẫu D có thể được cấp sau nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện sau:

• Thời hạn cấp sau: C/O mẫu D cấp sau phải được cấp trong thời hạn tối đa là 01 năm (12 tháng) kể từ ngày xuất khẩu hàng hóa.
• Đánh dấu ô số 13: Trên C/O mẫu D cấp sau, cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu phải tích chọn vào ô "Issued Retroactively" (thông thường là ô số 13 trên mẫu giấy hoặc trường thông tin tương ứng trên C/O điện tử).
• Hệ quả pháp lý: Việc thiếu dấu tích tại ô "Issued Retroactively" đối với các C/O được cấp sau thời hạn quy định (sau 03 ngày kể từ ngày xuất khẩu) sẽ dẫn đến việc C/O bị từ chối cho hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt ATIGA, trừ trường hợp có hướng dẫn khác hoặc có sự xác minh làm rõ từ cơ quan cấp.

Nguyên tắc kiểm tra và đối chiếu thông tin của cơ quan Hải quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố khi kiểm tra C/O mẫu D cấp sau cần thực hiện đối chiếu chặt chẽ các thông tin trên chứng từ hải quan và hồ sơ lô hàng:

• Đối chiếu ngày xuất khẩu và ngày cấp: Công chức hải quan phải kiểm tra ngày xếp hàng lên tàu (hoặc ngày xuất khẩu thực tế trên vận đơn) so với ngày phát hành C/O. Nếu khoảng cách giữa hai ngày này vượt quá 03 ngày mà C/O không được tích chọn ô "Issued Retroactively", cần phải tiến hành nghi vấn và xử lý theo quy trình.
• Kiểm tra tính nhất quán của dữ liệu: Các thông tin về số lượng, trọng lượng, mô tả hàng hóa, số hiệu hóa đơn thương mại và tên tàu/phương tiện vận chuyển trên C/O cấp sau phải hoàn toàn trùng khớp với tờ khai hải quan và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan.
• Xử lý khác biệt nhỏ: Đối với các lỗi chính tả hoặc khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến xuất xứ hàng hóa, cơ quan hải quan xem xét chấp nhận theo quy định chung của Hiệp định ATIGA, tránh việc bác bỏ C/O một cách máy móc.

Hướng dẫn xử lý vướng mắc và quy trình xác minh

Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và ngăn ngừa gian lận xuất xứ, Công văn số 984/TCHQ-GSQL định hướng quy trình xử lý đối với các trường hợp nghi ngờ tính hợp lệ của C/O mẫu D cấp sau:

• Gửi yêu cầu xác minh: Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O mẫu D cấp sau hoặc thông tin xuất xứ của hàng hóa, cơ quan Hải quan nơi đăng ký tờ khai sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh lên Tổng cục Hải quan để liên hệ với cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Giải tỏa hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, doanh nghiệp nhập khẩu được phép thông quan hàng hóa theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc nộp bảo lãnh thuế theo quy định của pháp luật hiện hành. Khi có kết quả xác minh hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả khoản thuế chênh lệch.
• Thống nhất áp dụng pháp luật: Các đơn vị hải quan địa phương không tự ý đưa ra các yêu cầu ngoài quy định của Hiệp định ATIGA và các thông tư hướng dẫn của Bộ Công Thương, đảm bảo tính nhất quán trong toàn ngành.