Công văn số 773/BXD-KTXD của Bộ Xây dựng là văn bản hướng dẫn quan trọng giải quyết các vướng mắc thực tế giữa chủ đầu tư và nhà thầu liên quan đến việc thanh toán, quyết toán hợp đồng tư vấn thiết kế xây dựng công trình. Nội dung văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc thanh toán, điều kiện điều chỉnh giá hợp đồng và thủ tục nghiệm thu sản phẩm thiết kế theo đúng quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng.

- Nguyên tắc thanh toán hợp đồng thiết kế xây dựng

Việc thanh toán hợp đồng thiết kế phải tuân thủ nghiêm ngặt các thỏa thuận hợp pháp trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên và phù hợp với quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho dự án tại thời điểm ký kết. Các nguyên tắc cốt lõi bao gồm:

• Thanh toán phải căn cứ vào hình thức giá hợp đồng (hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định, hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh hoặc hợp đồng theo thời gian) đã được các bên thống nhất.
• Sản phẩm thiết kế của từng giai đoạn (thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công) phải được nghiệm thu, bàn giao đầy đủ, đạt chất lượng theo đúng tiến độ thỏa thuận trước khi tiến hành thanh toán.
• Đối với hợp đồng trọn gói, việc thanh toán được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá hợp đồng hoặc giá trị từng giai đoạn thiết kế đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng, không phụ thuộc vào việc tính toán lại khối lượng chi tiết của sản phẩm thiết kế.

- Quy định về điều chỉnh giá hợp đồng thiết kế khi có thay đổi

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu phát sinh các yếu tố thay đổi quy mô, phạm vi công việc thiết kế, việc điều chỉnh giá hợp đồng được thực hiện theo các hướng dẫn sau:

• Trường hợp thay đổi phạm vi công việc thiết kế do lỗi của chủ đầu tư hoặc do yêu cầu khách quan làm thay đổi quy mô dự án, các bên phải tiến hành thương thảo và ký kết phụ lục hợp đồng để làm cơ sở điều chỉnh giá trị thanh toán.
• Nếu giá hợp đồng thiết kế được xác định theo tỷ lệ phần trăm (%) của chi phí xây dựng thiết bị, khi tổng mức đầu tư hoặc dự toán xây dựng công trình được phê duyệt điều chỉnh (không do lỗi của nhà thầu thiết kế), giá trị hợp đồng thiết kế sẽ được điều chỉnh tương ứng theo quy định pháp luật hiện hành.
• Đối với các công việc phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký, việc thanh toán phần phát sinh này phải lập thành dự toán bổ sung và được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi thực hiện thanh toán.

- Hồ sơ và thủ tục nghiệm thu, thanh toán sản phẩm thiết kế

Để đảm bảo tính pháp lý và tránh tranh chấp trong quá trình thanh quyết toán, hồ sơ thanh toán hợp đồng thiết kế cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện:

• Biên bản nghiệm thu sản phẩm thiết kế có chữ ký xác nhận của đại diện hợp pháp của cả chủ đầu tư và nhà thầu thiết kế, xác nhận sản phẩm đạt yêu cầu kỹ thuật và chất lượng.
• Văn bản phê duyệt sản phẩm thiết kế hoặc văn bản thông báo kết quả thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng theo quy định của pháp luật.
• Bảng tính giá trị thanh toán dựa trên khối lượng công việc hoàn thành thực tế, đơn giá thỏa thuận hoặc tỷ lệ phần trăm hoàn thành đã được xác định trong hợp đồng.
• Đề nghị thanh toán của nhà thầu kèm theo hóa đơn tài chính hợp lệ theo quy định của pháp luật về thuế.

- Lưu ý về hiệu lực áp dụng và trách nhiệm của các bên

Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc áp dụng các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng phải tương ứng với thời điểm ký kết hợp đồng:

• Các hợp đồng ký kết trước ngày các Nghị định mới về hợp đồng xây dựng có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện theo các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng tại thời điểm ký kết và các nội dung đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Chủ đầu tư và nhà thầu thiết kế có trách nhiệm tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của khối lượng công việc hoàn thành, chất lượng sản phẩm thiết kế và giá trị đề nghị thanh toán.