Tóm tắt Công văn số 602 TCT/DNNN về việc tính thuế GTGT và thuế TNDN của công ty và các tổ chức, đội xây dựng

Công văn số 602 TCT/DNNN do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về việc xác định nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với mô hình công ty xây dựng có các đơn vị phụ thuộc, tổ hoặc đội xây dựng trực thuộc. Dưới đây là các nội dung quy định cốt lõi được phân tích chi tiết:

1. Quy định về kê khai và nộp thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế GTGT đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt được phân định rõ ràng dựa trên mô hình hoạt động và địa bàn thi công của các tổ, đội xây dựng trực thuộc:

• Đối với tổ, đội xây dựng hạch toán phụ thuộc: Các tổ, đội xây dựng không có tư cách pháp nhân đầy đủ, hoạt động dưới hình thức nhận khoán nội bộ từ công ty để thi công công trình. Khi nghiệm thu, bàn giao công trình cho chủ đầu tư, công ty là đơn vị đứng tên trên hợp đồng chịu trách nhiệm xuất hóa đơn GTGT, thực hiện kê khai và nộp thuế GTGT tập trung tại cơ quan thuế quản lý trụ sở chính của công ty.
• Đối với hoạt động xây dựng ngoại tỉnh: Trường hợp các tổ, đội xây dựng thực hiện thi công xây dựng, lắp đặt công trình tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác nơi công ty đóng trụ sở chính, công ty phải thực hiện kê khai và nộp thuế GTGT vãng lai tại địa phương nơi có công trình xây dựng theo tỷ lệ phần trăm (%) quy định trên doanh thu thiết kế, thi công xây dựng, lắp đặt. Số thuế GTGT đã nộp tại địa phương nơi xây dựng sẽ được khấu trừ vào số thuế GTGT phải nộp tại trụ sở chính của công ty.
• Sử dụng hóa đơn, chứng từ nội bộ: Khi điều chuyển nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị thi công giữa công ty và các tổ, đội xây dựng trực thuộc hoặc giữa các tổ, đội với nhau, doanh nghiệp sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo Lệnh điều động nội bộ, không phải xuất hóa đơn GTGT đối với các hoạt động luân chuyển nội bộ này.

2. Quy định về kê khai và nộp thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Về nghĩa vụ thuế TNDN, văn bản hướng dẫn nguyên tắc hạch toán và quyết toán thuế tập trung đối với mô hình tổ, đội xây dựng phụ thuộc:

• Nguyên tắc hạch toán tập trung: Các tổ, đội xây dựng trực thuộc không có tư cách pháp nhân độc lập và hạch toán phụ thuộc không phải là đối tượng nộp thuế TNDN riêng biệt. Toàn bộ doanh thu và chi phí phát sinh từ hoạt động thi công của các tổ, đội này phải được tổng hợp chung vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.
• Quyết toán thuế TNDN: Công ty có trách nhiệm kê khai, tính thuế và nộp thuế TNDN tập trung tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở chính. Các khoản chi phí phát sinh tại các tổ, đội xây dựng nếu đảm bảo có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định sẽ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN của công ty.

3. Quản lý hóa đơn, chứng từ và chi phí hợp lý

Để đảm bảo tính hợp pháp của các khoản chi phí phát sinh tại các tổ, đội xây dựng khi tính thuế TNDN, doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc về chứng từ:

• Hóa đơn mua ngoài: Các hóa đơn mua nguyên vật liệu, nhiên liệu, công cụ dụng cụ phục vụ trực tiếp cho công trình do các tổ, đội xây dựng thực hiện phải được xuất cho công ty (ghi rõ tên, địa chỉ, mã số thuế của công ty). Trường hợp hóa đơn mang tên tổ, đội xây dựng thì phải có văn bản ủy quyền hợp pháp của công ty và được quy định rõ ràng trong quy chế tài chính nội bộ của doanh nghiệp.
• Chi phí nhân công: Chi phí thuê nhân công ngoài, nhân công thời vụ tại các tổ, đội xây dựng phải có đầy đủ hợp đồng lao động (hoặc hợp đồng giao khoán việc), bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương có chữ ký của người lao động và các chứng từ chi tiền hợp pháp để làm cơ sở tính vào chi phí hợp lý của công ty.

4. Ý nghĩa pháp lý của hướng dẫn

Hướng dẫn tại công văn giúp phân định rõ trách nhiệm thuế giữa công ty xây dựng và các đơn vị trực thuộc, ngăn ngừa tình trạng kê khai trùng lặp hoặc bỏ sót nghĩa vụ thuế đối với hoạt động xây dựng vãng lai. Đồng thời, tạo cơ sở pháp lý để doanh nghiệp tổ chức công tác kế toán, quản lý hóa đơn chứng từ chặt chẽ và đúng quy định của pháp luật về thuế.