Giới thiệu chung về Công văn số 4997/TCHQ-GSQL

Công văn số 4997/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện thủ tục hải quan, chính sách thuế đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu (SXXK). Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương liên quan đến trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu nhưng thuê tổ chức, cá nhân khác thực hiện gia công một phần hoặc toàn bộ các công đoạn sản xuất.

1. Quy định về việc thuê gia công lại đối với nguyên liệu nhập khẩu SXXK

Công văn làm rõ các điều kiện và thủ tục khi doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu theo loại hình SXXK nhưng không tự sản xuất hoàn toàn mà thuê đơn vị khác gia công lại:

• Quyền thuê gia công lại: Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để sản xuất xuất khẩu được phép thuê tổ chức, cá nhân khác tại Việt Nam thực hiện gia công một hoặc một số công đoạn, hoặc toàn bộ các công đoạn của quá trình sản xuất.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu: Doanh nghiệp nhập khẩu (bên thuê gia công) vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc quản lý, sử dụng nguyên liệu nhập khẩu, cũng như việc thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư với cơ quan hải quan.
• Yêu cầu đối với bên nhận gia công: Đơn vị nhận gia công lại phải có cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị phù hợp với công đoạn gia công được thuê và phải được thông báo với cơ quan hải quan theo quy định.

2. Điều kiện áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu

Để được hưởng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư đưa đi thuê gia công lại, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Thông báo cơ sở sản xuất: Doanh nghiệp nhập khẩu phải thông báo cơ sở sản xuất, nơi lưu giữ nguyên liệu, vật tư và máy móc thiết bị của cả bản thân doanh nghiệp và của bên nhận gia công lại cho cơ quan hải quan trước khi đưa nguyên liệu đi gia công.
• Hợp đồng gia công: Phải có hợp đồng gia công ký kết giữa doanh nghiệp nhập khẩu và bên nhận gia công lại theo đúng quy định của pháp luật thương mại. Hợp đồng này phải thể hiện rõ nội dung công việc, định mức tiêu hao nguyên liệu và trách nhiệm của các bên.
• Sử dụng đúng mục đích: Toàn bộ sản phẩm sau khi thuê gia công lại phải được nhận lại để tiếp tục sản xuất hoặc xuất khẩu ra nước ngoài. Trường hợp không xuất khẩu hoặc sử dụng sai mục đích sẽ bị truy thu thuế và xử lý theo quy định.

3. Thủ tục hải quan và công tác giám sát, quản lý

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về quy trình giám sát và thủ tục hải quan đối với lượng nguyên liệu đưa đi gia công lại:

• Thủ tục giao nhận hàng hóa: Khi giao nguyên liệu cho bên nhận gia công và khi nhận lại bán thành phẩm hoặc thành phẩm, doanh nghiệp không phải mở tờ khai hải quan mới nhưng phải lưu trữ đầy đủ chứng từ giao nhận, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.
• Báo cáo quyết toán: Doanh nghiệp nhập khẩu phải tổng hợp số liệu và thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu (bao gồm cả phần đưa đi gia công lại) theo năm tài chính cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp.
• Kiểm tra cơ sở sản xuất: Cơ quan hải quan có quyền tiến hành kiểm tra cơ sở sản xuất, năng lực gia công của cả doanh nghiệp nhập khẩu và bên nhận gia công lại để xác minh tính trung thực và ngăn ngừa hành vi gian lận, tẩu tán nguyên liệu miễn thuế ra thị trường nội địa.

4. Xử lý các trường hợp vi phạm và phát sinh

Công văn cũng đưa ra hướng xử lý đối với các tình huống phát sinh trong thực tế:

• Không thông báo cơ sở gia công lại: Trường hợp doanh nghiệp tự ý đưa nguyên liệu đi gia công lại tại các cơ sở chưa thông báo với cơ quan hải quan sẽ bị coi là vi phạm quy định quản lý hải quan và có thể bị từ chối áp dụng chính sách miễn thuế cho lô hàng tương ứng.
• Sản phẩm hỏng, phế liệu phế phẩm: Phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình gia công lại nếu tiêu hủy phải thực hiện dưới sự giám sát của cơ quan hải quan hoặc cơ quan chức năng; nếu chuyển tiêu thụ nội địa thì phải kê khai nộp thuế theo quy định hiện hành.