Giới thiệu chung về Công văn số 4961/TCHQ-GSQL

Công văn số 4961/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện các quy định về nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng theo Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, đồng thời đảm bảo kiểm soát chặt chẽ chất lượng thiết bị nhập khẩu, tránh nguy cơ biến Việt Nam thành bãi thải công nghệ lạc hậu.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn số 4961/TCHQ-GSQL

- Quy định về hồ sơ hải quan đối với thiết bị đã qua sử dụng

• Doanh nghiệp khi làm thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng ngoài hồ sơ hải quan theo quy định chung phải nộp bổ sung các chứng từ chứng minh năm sản xuất và tiêu chuẩn sản xuất của thiết bị.
• Phải nộp bản chính Giấy xác nhận của nhà sản xuất về năm sản xuất và tiêu chuẩn của thiết bị đạt các tiêu chí quy định tại Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg, hoặc Chứng thư giám định được cấp bởi tổ chức giám định được chỉ định.
• Trường hợp nhập khẩu dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp Chứng thư giám định do tổ chức giám định được thừa nhận cấp, trong đó phải kết luận rõ về công suất, hiệu suất, mức tiêu hao nguyên nhiên vật liệu và tuổi thọ còn lại của dây chuyền.

- Hướng dẫn về việc đưa hàng hóa về bảo quản để thực hiện giám định

• Doanh nghiệp được phép đưa hàng hóa về địa điểm bảo quản để thực hiện giám định theo quy định của pháp luật về hải quan nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kho bãi và cam kết bảo quản nguyên trạng hàng hóa.
• Trong thời hạn tối đa 30 ngày kể từ ngày đưa hàng về bảo quản, doanh nghiệp phải nộp Chứng thư giám định cho cơ quan hải quan để hoàn thành thủ tục thông quan. Quá thời hạn này mà không nộp hoặc kết quả giám định không đạt yêu cầu, doanh nghiệp sẽ bị xử lý vi phạm hành chính và buộc phải tái xuất hàng hóa.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm giám sát chặt chẽ các lô hàng đưa về bảo quản, tuyệt đối không cho phép đưa vào sử dụng hoặc chuyển nhượng trước khi được thông quan chính thức.

- Phương thức xác định tuổi thiết bị (năm sản xuất)

• Tuổi của thiết bị đã qua sử dụng được tính từ năm sản xuất đến năm nhập khẩu. Trong đó, năm nhập khẩu được xác định là năm đăng ký tờ khai hải quan.
• Đối với các trường hợp không thể xác định được năm sản xuất thông qua hồ sơ, tài liệu kỹ thuật đi kèm hoặc nhãn mác trên thiết bị, cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện giám định để xác định chính xác tuổi của thiết bị.
• Quy định chung về tuổi thiết bị không được vượt quá 10 năm. Đối với một số lĩnh vực đặc thù như sản xuất bia, rượu, nước giải khát, hoặc một số loại máy móc nông nghiệp, tuổi thiết bị có thể được áp dụng thời hạn khác theo quy định cụ thể tại Phụ lục của Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg.

- Xử lý đối với các trường hợp không đạt tiêu chuẩn nhập khẩu

• Trường hợp kết quả giám định cho thấy máy móc, thiết bị không đáp ứng các tiêu chí về tuổi thiết bị, tiêu chuẩn an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường, cơ quan hải quan sẽ không giải quyết thông quan.
• Doanh nghiệp nhập khẩu có trách nhiệm thực hiện việc tái xuất thiết bị ra khỏi lãnh thổ Việt Nam trong thời hạn quy định. Nếu không thực hiện tái xuất, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính nghiêm trọng và áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật hải quan.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa một cách nghiêm ngặt đối với các lô hàng máy móc, thiết bị đã qua sử dụng có dấu hiệu nghi ngờ về tuổi thọ hoặc chất lượng.
• Tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ tại địa phương để kiểm tra, giám sát và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục.
• Cập nhật thường xuyên danh sách các tổ chức giám định được Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ định hoặc thừa nhận để phục vụ công tác đối chiếu, kiểm tra tính hợp pháp của chứng thư giám định do doanh nghiệp nộp.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn số 4961/TCHQ-GSQL mang lại sự minh bạch và thống nhất trong quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với mặt hàng thiết bị đã qua sử dụng trên toàn quốc. Việc quy định rõ ràng về hồ sơ, quy trình đưa hàng về bảo quản và trách nhiệm giám định giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị chứng từ, giảm thiểu thời gian thông quan tại cửa khẩu. Đồng thời, văn bản này là công cụ pháp lý đắc lực giúp cơ quan hải quan ngăn chặn hiệu quả việc nhập khẩu các công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ mới, hiện đại và thân thiện với môi trường hơn.