Công văn số 4905/TCHQ-KTTT của Tổng cục Hải quan là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xác định chính xác trị giá tính thuế đối với mặt hàng xích cam và xích đề nhập khẩu. Đây là những mặt hàng phụ tùng xe máy, ô tô có nguy cơ gian lận thương mại cao qua việc khai báo trị giá thấp.

Mục đích và phạm vi áp dụng của văn bản

• Thống nhất quản lý trị giá hải quan: Đảm bảo việc xác định trị giá tính thuế đối với mặt hàng xích cam, xích đề được thực hiện đồng bộ, nhất quán tại tất cả các chi cục hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng áp dụng tùy tiện hoặc không đồng đều giữa các địa phương.
• Chống thất thu ngân sách nhà nước: Ngăn chặn hành vi khai báo trị giá thấp hơn thực tế (khai man trị giá) của các doanh nghiệp nhập khẩu nhằm trốn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT).
• Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh: Bảo vệ các doanh nghiệp nhập khẩu chấp hành tốt pháp luật trước sự cạnh tranh không lành mạnh từ các hành vi gian lận thuế.

Các biện pháp nghiệp vụ cốt lõi trong xác định trị giá tính thuế

• Kiểm tra chặt chẽ hồ sơ khai báo: Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra chi tiết các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan, đặc biệt là hóa đơn thương mại (commercial invoice), hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các tài liệu kỹ thuật liên quan để đối chiếu tính logic của trị giá khai báo.
• Sử dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu trị giá: Đối chiếu mức giá khai báo của doanh nghiệp với cơ sở dữ liệu trị giá hải quan (Hệ thống GTT02) và Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá để phát hiện các trường hợp có mức giá khai báo bất thường hoặc thấp hơn mức giá tham chiếu.
• Tổ chức tham vấn và xác định trị giá: Đối với các lô hàng xích cam, xích đề có nghi vấn về trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải thực hiện bác bỏ trị giá khai báo theo quy định, tổ chức tham vấn trực tiếp với doanh nghiệp và tiến hành xác định trị giá tính thuế theo đúng các phương pháp xác định trị giá quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).

Trách nhiệm triển khai của cơ quan hải quan địa phương

• Tăng cường kiểm tra trong thông quan: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc không thông quan dễ dãi đối với các lô hàng xích cam, xích đề có mức giá khai báo thấp bất thường mà chưa qua kiểm tra, nghi vấn.
• Cập nhật thông tin vào hệ thống: Sau khi thực hiện tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan, các đơn vị phải cập nhật ngay kết quả xác định trị giá vào hệ thống thông tin dữ liệu của ngành Hải quan để làm cơ sở dữ liệu dùng chung cho toàn ngành.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có hành vi gian lận, giả mạo chứng từ để hợp thức hóa mức giá khai báo thấp, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính nghiêm khắc hoặc chuyển hồ sơ cho cơ quan chức năng xử lý theo quy định pháp luật.