Công văn số 4735/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 01/10/2004 nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất quy trình thủ tục hải quan và kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường.

Mục đích và phạm vi áp dụng của văn bản

• Hướng dẫn chi tiết thủ tục hải quan đối với phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất trực tiếp hoặc phục vụ hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu.
• Ngăn chặn hành vi lợi dụng việc nhập khẩu phế liệu để đưa chất thải nguy hại, rác thải công nghiệp chưa qua xử lý vào lãnh thổ Việt Nam gây ô nhiễm môi trường.

Điều kiện đối với doanh nghiệp nhập khẩu phế liệu

• Doanh nghiệp nhập khẩu phải có cơ sở sản xuất, nhà xưởng, trang thiết bị công nghệ phù hợp để tái chế, sử dụng trực tiếp phế liệu làm nguyên liệu sản xuất.
• Phải có Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường hoặc các văn bản xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường do cơ quan quản lý nhà nước về môi trường có thẩm quyền cấp theo quy định.
• Cam kết và chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc xử lý chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất từ nguồn phế liệu nhập khẩu.

Quy định về thủ tục hải quan và kiểm tra thực tế hàng hóa

• Hồ sơ hải quan phải đầy đủ các chứng từ theo quy định chung, đồng thời bắt buộc phải có các giấy tờ chứng minh đủ điều kiện bảo vệ môi trường của doanh nghiệp nhập khẩu.
• Công tác kiểm tra thực tế hàng hóa phải được thực hiện chặt chẽ, đối chiếu kỹ lưỡng danh mục phế liệu thực tế nhập khẩu với danh mục phế liệu được phép nhập khẩu theo quy định của pháp luật bảo vệ môi trường.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan kiểm định, cơ quan quản lý môi trường tại địa phương trong trường hợp phát hiện nghi ngờ về chủng loại, chất lượng hoặc mức độ ô nhiễm của lô hàng phế liệu nhập khẩu.

Biện pháp xử lý đối với các trường hợp vi phạm

• Nghiêm cấm việc thông quan đối với các lô hàng phế liệu không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, phế liệu lẫn chất thải nguy hại hoặc không đúng với khai báo hải quan.
• Yêu cầu tái xuất ngay lập tức đối với các lô hàng phế liệu nhập khẩu vi phạm quy định về bảo vệ môi trường ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Xử phạt vi phạm hành chính hoặc chuyển cơ quan chức năng truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tổ chức, cá nhân cố tình lợi dụng danh nghĩa nhập khẩu phế liệu để nhập khẩu chất thải trái phép.