Công văn số 4734/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và làm rõ các quy định liên quan đến thủ tục thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc kiểm tra điều kiện thanh toán để áp dụng các chính sách thuế, hoàn thuế hoặc không thu thuế xuất khẩu đối với doanh nghiệp.

• Quy định về chứng từ thanh toán qua ngân hàng: Văn bản nhấn mạnh việc kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu. Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ chứng từ thanh toán thực tế qua ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp tại Việt Nam phù hợp với thỏa thuận trong hợp đồng xuất khẩu.
• Xử lý các trường hợp thanh toán qua bên thứ ba: Hướng dẫn chi tiết cách thức kiểm tra và chấp nhận chứng từ trong trường hợp người thanh toán không phải là người mua trực tiếp ghi trên hợp đồng (thanh toán chỉ định qua bên thứ ba). Việc thanh toán này phải được quy định rõ ràng trong hợp đồng xuất khẩu hoặc phụ lục hợp đồng kèm theo.
• Điều kiện để được hưởng ưu đãi thuế và hoàn thuế: Xác định rõ mối liên hệ giữa việc hoàn thành nghĩa vụ thanh toán quốc tế và việc đủ điều kiện xét hoàn thuế, không thu thuế xuất khẩu hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi. Các trường hợp không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng hợp lệ hoặc thanh toán bằng tiền mặt không đúng quy định sẽ không được giải quyết hoàn thuế.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương: Yêu cầu các Cục Hải quan địa phương tăng cường công tác kiểm tra, đối chiếu thông tin trên tờ khai hải quan, hợp đồng mua bán và chứng từ thanh toán thực tế nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước.

Công văn này tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng, giúp doanh nghiệp xuất khẩu nắm vững các phương thức thanh toán hợp lệ để chủ động trong việc chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế. Đồng thời, văn bản cũng góp phần chuẩn hóa quy trình kiểm tra của cơ quan hải quan, giảm thiểu sự chồng chéo và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu.