Giới thiệu về Công văn số 4592/TCT-HT

Công văn số 4592/TCT-HT do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng giải quyết các vướng mắc về chính sách thuế đối với khoản chi phí hoa hồng môi giới xuất khẩu gạo cho các đối tác nước ngoài. Văn bản này làm rõ nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài, thuế thu nhập doanh nghiệp và các điều kiện để doanh nghiệp xuất khẩu được tính chi phí này vào chi phí hợp lý được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế.

1. Chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) đối với hoa hồng môi giới

Theo quy định tại Thông tư số 103/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập tại Việt Nam, chính sách thuế đối với dịch vụ môi giới được xác định như sau:

• Trường hợp không chịu thuế nhà thầu: Nếu tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện dịch vụ môi giới bán hàng hóa (bao gồm cả xuất khẩu gạo) mà dịch vụ này được thực hiện hoàn toàn ở ngoài lãnh thổ Việt Nam, thì thu nhập từ hoạt động này không thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu (bao gồm cả thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp) tại Việt Nam.
• Điều kiện áp dụng: Doanh nghiệp Việt Nam phải chứng minh được dịch vụ môi giới được thực hiện hoàn toàn ngoài lãnh thổ Việt Nam thông qua hợp đồng, hồ sơ nghiệm thu công việc và các chứng từ thanh toán thực tế.

2. Điều kiện khấu trừ chi phí hoa hồng môi giới khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Để khoản chi phí hoa hồng môi giới xuất khẩu gạo cho thương nhân nước ngoài được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp Việt Nam cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về thuế TNDN hiện hành:

• Hợp đồng môi giới rõ ràng: Phải có hợp đồng môi giới bằng văn bản giữa doanh nghiệp xuất khẩu gạo và bên nhận môi giới, trong đó quy định rõ nội dung công việc, mức phí hoa hồng, phương thức thanh toán và kết quả đạt được (hợp đồng xuất khẩu gạo được ký kết thành công).
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: Đối với các khoản thanh toán có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (hoặc ngoại tệ tương đương), doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản qua ngân hàng) theo đúng quy định của pháp luật về thuế.
• Hồ sơ nghiệm thu và chứng từ liên quan: Phải có biên bản nghiệm thu hoàn thành công việc môi giới, hóa đơn hoặc chứng từ thanh toán phí môi giới do phía nước ngoài cung cấp phù hợp với quy định của nước sở tại.
• Tính hợp lý và hợp pháp: Khoản chi hoa hồng môi giới phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và không vượt quá các hạn mức khống chế (nếu có) theo quy định của pháp luật chuyên ngành về kinh doanh xuất khẩu gạo.

3. Chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với môi giới là cá nhân nước ngoài

Trong trường hợp người nhận hoa hồng môi giới là cá nhân nước ngoài, nghĩa vụ thuế TNCN được xác định dựa trên tình trạng cư trú và nơi thực hiện công việc:

• Cá nhân không cư trú thực hiện công việc ngoài Việt Nam: Thu nhập từ tiền công môi giới phát sinh từ công việc thực hiện hoàn toàn tại nước ngoài của cá nhân không cư trú không thuộc đối tượng chịu thuế TNCN tại Việt Nam.
• Cá nhân thực hiện công việc tại Việt Nam: Nếu cá nhân nước ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ công việc môi giới tại Việt Nam, doanh nghiệp có nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN trước khi chi trả thu nhập theo thuế suất quy định đối với cá nhân không cư trú hoặc cá nhân cư trú tương ứng.

4. Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo

Để đảm bảo an toàn về mặt pháp lý và tránh bị cơ quan thuế xuất toán chi phí khi thanh tra, kiểm tra, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo cần lưu ý:

• Xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, trong đó quy định rõ định mức và thẩm quyền phê duyệt chi phí hoa hồng môi giới xuất khẩu gạo.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh tính xác thực của giao dịch môi giới, bao gồm thông tin về khách hàng mua gạo do bên môi giới giới thiệu, hợp đồng xuất khẩu gạo đã ký kết và chứng từ xuất khẩu liên quan.
• Chủ động liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể trong trường hợp phát sinh các điều khoản đặc biệt trong hợp đồng môi giới quốc tế.