Tóm tắt Công văn số 4540 TCT/NV6 về việc xử lý thuế đối với hoá đơn không hợp pháp

Công văn số 4540 TCT/NV6 do Tổng cục Thuế ban hành ngày 22/12/2003 là văn bản hướng dẫn quan trọng dành cho các cơ quan thuế địa phương nhằm thống nhất biện pháp xử lý thuế, hóa đơn đối với các doanh nghiệp sử dụng hoá đơn không hợp pháp. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế liên quan đến hóa đơn giả, hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động.

Các nội dung xử lý thuế cốt lõi theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế bao gồm:

1. Nguyên tắc xử lý đối với thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào

• Không chấp nhận kê khai, khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào đối với các hóa đơn được xác định là không hợp pháp. Các loại hóa đơn này bao gồm: hóa đơn giả, hóa đơn chưa có giá trị sử dụng, hóa đơn hết hạn sử dụng, hoặc hóa đơn do các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, bỏ trốn khỏi địa điểm kinh doanh trước thời điểm lập hóa đơn.
• Đối với các trường hợp doanh nghiệp thực tế có mua hàng hóa, dịch vụ nhưng sử dụng hóa đơn không hợp pháp của đơn vị khác để hợp thức hóa, phần thuế GTGT ghi trên các hóa đơn này hoàn toàn bị loại trừ khỏi diện được khấu trừ thuế.

2. Nguyên tắc xử lý đối với thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

• Toàn bộ giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào sử dụng hóa đơn không hợp pháp không được tính vào chi phí hợp lý, hợp lệ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, bất kể hàng hóa đó đã được đưa vào chu kỳ sản xuất, kinh doanh thực tế hay chưa.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ tự thực hiện kê khai điều chỉnh giảm chi phí, tăng thu nhập chịu thuế tương ứng và nộp đủ số thuế TNDN phát sinh tăng thêm cùng tiền phạt chậm nộp vào ngân sách nhà nước.

3. Biện pháp xử phạt vi phạm hành chính và truy cứu trách nhiệm pháp lý

• Hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí, khấu trừ thuế nhằm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn bị coi là hành vi trốn thuế, gian lận thuế. Cơ quan thuế sẽ áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo đúng quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm vi phạm.
• Trong trường hợp phát hiện doanh nghiệp có dấu hiệu cố ý mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp với số lượng lớn, có tổ chức nhằm trục lợi tiền thuế của Nhà nước, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan sang cơ quan điều tra để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

4. Trách nhiệm xác minh và phối hợp của cơ quan thuế

• Cơ quan thuế trực tiếp quản lý người nộp thuế có trách nhiệm chủ động thực hiện các biện pháp nghiệp vụ, gửi phiếu yêu cầu xác minh hóa đơn đến cơ quan thuế nơi phát hành hóa đơn để làm rõ tính hợp pháp của hóa đơn trước khi ra quyết định xử lý thuế.
• Người nộp thuế có nghĩa vụ hợp tác, cung cấp đầy đủ các chứng từ thanh toán (đặc biệt là chứng từ thanh toán qua ngân hàng), hợp đồng kinh tế, biên bản giao nhận hàng hóa để chứng minh tính xác thực của giao dịch mua bán khi có yêu cầu kiểm tra từ phía cơ quan quản lý thuế.