Tóm tắt Công văn số 4473/TCHQ-GSQL ngày 20/09/2004 của Tổng cục Hải quan về việc giải quyết vướng mắc giám định hàng hóa xuất nhập khẩu

Công văn số 4473/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan liên quan đến việc trưng cầu giám định hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình thực hiện giữa các Chi cục Hải quan địa phương, tránh gây phiền hà, chậm trễ cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp.

- Nguyên tắc thực hiện giám định hàng hóa xuất nhập khẩu

• Việc yêu cầu giám định hàng hóa chỉ được thực hiện trong những trường hợp thực sự cần thiết, khi cơ quan Hải quan không đủ phương tiện, thiết bị kỹ thuật hoặc năng lực chuyên môn để tự xác định các tiêu chí về số lượng, chất lượng, chủng loại, mã số thuế hoặc trị giá của hàng hóa.
• Cơ quan Hải quan phải tôn trọng và ưu tiên sử dụng các kết quả giám định từ các tổ chức giám định chuyên ngành được cấp phép hoạt động theo quy định của pháp luật hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định.
• Tránh việc lạm dụng yêu cầu giám định gây kéo dài thời gian thông quan, phát sinh chi phí lưu kho bãi và tổn thất không đáng có cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

- Thẩm quyền và quy trình trưng cầu giám định

• Chỉ những người có thẩm quyền theo quy định (như Chi cục trưởng Chi cục Hải quan hoặc người được ủy quyền) mới được ký quyết định trưng cầu giám định hàng hóa.
• Quyết định trưng cầu giám định phải nêu rõ lý do, nội dung cần giám định, thời hạn trả kết quả và tổ chức giám định được lựa chọn.
• Doanh nghiệp có quyền tự lựa chọn tổ chức giám định độc lập để chứng minh tính trung thực của khai báo hải quan, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác về cơ quan kiểm tra bắt buộc.

- Xử lý kết quả giám định và giải quyết tranh chấp

• Kết quả giám định của tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận là căn cứ pháp lý để cơ quan Hải quan thực hiện áp mã, tính thuế và quyết định thông quan hàng hóa.
• Trường hợp có sự khác biệt hoặc tranh chấp giữa kết quả giám định do doanh nghiệp cung cấp và kết quả giám định do cơ quan Hải quan trưng cầu, các bên cần phối hợp đối thoại, trưng cầu giám định lại tại một tổ chức giám định trọng tài hoặc báo cáo lên Tổng cục Hải quan để có hướng xử lý dứt điểm.
• Nghiêm cấm các hành vi tự ý bác bỏ chứng thư giám định hợp pháp của doanh nghiệp mà không có lý do chính đáng hoặc không có cơ sở khoa học, pháp lý rõ ràng.

- Trách nhiệm của các đơn vị Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo, giám sát chặt chẽ các Chi cục Hải quan trực thuộc trong việc thực hiện đúng tinh thần của công văn này.
• Thường xuyên rà soát, chấn chỉnh thái độ làm việc của công chức hải quan, đảm bảo tính minh bạch, khách quan và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động thương mại quốc tế.
• Kịp thời tổng hợp các vướng mắc vượt thẩm quyền phát sinh trong thực tế để báo cáo Tổng cục Hải quan xem xét, hướng dẫn giải quyết cụ thể.