Tóm tắt Công văn số 4393/TCHQ-GSQL về thủ tục nhập khẩu hàng viện trợ khẩn cấp

Công văn số 4393/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết nhanh chóng, kịp thời thủ tục thông quan đối với hàng hóa viện trợ, cứu trợ khẩn cấp từ nước ngoài gửi về Việt Nam. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp tối giản hóa quy trình hành chính, đảm bảo hàng hóa cứu trợ được chuyển đến người dân vùng chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh trong thời gian ngắn nhất.

1. Áp dụng thủ tục hải quan đối với hàng hóa phục vụ yêu cầu khẩn cấp

Theo hướng dẫn tại Công văn, thủ tục thông quan đối với hàng hóa là hàng viện trợ, cứu trợ khẩn cấp được thực hiện ưu tiên theo quy định tại Điều 50 Luật Hải quan năm 2014. Các chính sách cốt lõi bao gồm:

• Thông quan trước, hoàn thiện hồ sơ sau: Cho phép giải phóng hàng hóa ngay lập tức để phục vụ công tác cứu trợ khẩn cấp. Người khai hải quan được phép nộp các chứng từ nợ và hoàn thiện hồ sơ hải quan chính thức sau.
• Thông quan 24/7: Cơ quan hải quan tại các cửa khẩu có trách nhiệm bố trí cán bộ công chức tiếp nhận và xử lý hồ sơ thông quan 24/7, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ và ngoài giờ hành chính.
• Linh hoạt về chứng từ: Chấp nhận các chứng từ dưới dạng bản scan có xác nhận bằng chữ ký số của người khai hải quan hoặc các chứng từ điện tử để thực hiện thông quan trước.

2. Đối tượng được áp dụng cơ chế thông quan nhanh

Cơ chế ưu tiên thông quan đối với hàng viện trợ khẩn cấp được áp dụng cho các tổ chức, đơn vị tiếp nhận uy tín tại Việt Nam, bao gồm:

• Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp.
• Hội Chữ thập đỏ Việt Nam các cấp.
• Các bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, tổ chức quốc tế được cấp phép hoạt động tại Việt Nam tham gia vào công tác cứu trợ, viện trợ nhân đạo.

3. Đơn giản hóa hồ sơ hải quan tại thời điểm thông quan

Để rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi tại cửa khẩu, Tổng cục Hải quan hướng dẫn đơn giản hóa các yêu cầu về hồ sơ như sau:

• Tờ khai hải quan: Người khai hải quan có thể sử dụng tờ khai hải quan giấy hoặc tờ khai hải quan điện tử với các chỉ tiêu thông tin tối thiểu phục vụ thông quan khẩn cấp.
• Văn bản xác nhận viện trợ: Tại thời điểm thông quan, nếu chưa có Quyết định phê duyệt tiếp nhận viện trợ chính thức, cơ quan hải quan chấp nhận văn bản thỏa thuận viện trợ, thư bày tỏ ý định viện trợ hoặc văn bản tiếp nhận của cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam.
• Chứng từ vận tải và danh mục hàng hóa: Chấp nhận bản sao vận đơn (Bill of Lading) hoặc danh mục hàng hóa (Packing List) do người khai hải quan tự xác nhận và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

4. Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ:

• Thành lập các tổ hỗ trợ phản ứng nhanh tại các chi cục hải quan cửa khẩu để trực tiếp hướng dẫn, giải quyết vướng mắc phát sinh cho người khai hải quan.
• Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu như Biên phòng, Kiểm dịch, Cảng vụ để ưu tiên hạ tải, lưu kho, lưu bãi và kiểm tra thực tế (nếu có) đối với hàng viện trợ.
• Thực hiện miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa là hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại theo đúng quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Luật Thuế giá trị gia tăng.

5. Nghĩa vụ hoàn thiện hồ sơ sau thông quan

Bên cạnh việc được tạo điều kiện thông quan nhanh, người khai hải quan và đơn vị tiếp nhận viện trợ phải có trách nhiệm:

• Hoàn thiện đầy đủ hồ sơ hải quan chính thức và nộp các chứng từ còn nợ cho cơ quan hải quan trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giải phóng hàng hóa.
• Sử dụng hàng hóa viện trợ đúng mục đích, đúng đối tượng và thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng hàng viện trợ với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định pháp luật.