Giới thiệu chung về Công văn số 4301/TCHQ-KTTT

Công văn số 4301/TCHQ-KTTT được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 10/09/2004 nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện biện pháp cưỡng chế làm thủ tục hải quan đối với các doanh nghiệp nợ thuế. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất quy trình xử lý, vừa đảm bảo thu hồi nợ đọng thuế cho ngân sách nhà nước, vừa tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong những trường hợp đặc biệt.

Các nội dung trọng tâm về cưỡng chế làm thủ tục hải quan

Văn bản tập trung hướng dẫn chi tiết về đối tượng áp dụng, các trường hợp được xem xét giải tỏa cưỡng chế tạm thời và trách nhiệm của cơ quan hải quan các cấp trong việc tổ chức thực hiện:

• Đối tượng bị áp dụng biện pháp cưỡng chế: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động xuất nhập khẩu có hành vi chây ỳ, nợ đọng tiền thuế, tiền phạt quá thời hạn quy định nhưng không tự nguyện chấp hành nghĩa vụ nộp thuế. Biện pháp cưỡng chế chủ yếu là dừng làm thủ tục hải quan đối với các lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu tiếp theo của doanh nghiệp nợ thuế.
• Nguyên tắc áp dụng cưỡng chế: Việc áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan phải được thực hiện khách quan, đúng đối tượng và đúng trình tự pháp luật. Cơ quan hải quan phải rà soát kỹ lưỡng danh sách nợ thuế trên hệ thống dữ liệu trước khi ra quyết định cưỡng chế để tránh gây thiệt hại oan sai cho doanh nghiệp.
• Giải quyết các trường hợp đặc biệt đối với nguyên liệu sản xuất: Đối với các doanh nghiệp đang bị cưỡng chế nhưng nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để trực tiếp sản xuất hàng hóa xuất khẩu, Tổng cục Hải quan hướng dẫn xem xét cho phép làm thủ tục hải quan với điều kiện doanh nghiệp phải có bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc cam kết thanh toán nợ thuế theo lộ trình cụ thể được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Xử lý nợ thuế đối với doanh nghiệp giải thể, phá sản: Hướng dẫn quy trình phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan để thu hồi nợ thuế khi doanh nghiệp rơi vào trạng thái giải thể, phá sản hoặc ngừng hoạt động nhằm tối đa hóa khả năng thu hồi nợ trước khi áp dụng các biện pháp xóa nợ thuế theo quy định.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính hiệu quả và thống nhất của chính sách cưỡng chế thuế, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Cập nhật và quản lý thông tin nợ thuế: Các Cục Hải quan địa phương phải thường xuyên theo dõi, cập nhật chính xác số liệu nợ thuế của từng doanh nghiệp vào hệ thống thông tin quản lý tập trung. Khi doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, cơ quan hải quan phải thực hiện ngay thủ tục giải tỏa cưỡng chế để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động xuất nhập khẩu bình thường.
• Tăng cường công tác phối hợp: Đẩy mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận quản lý thuế, bộ phận kiểm tra sau thông quan và lực lượng chống buôn lậu để phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi tẩu tán tài sản, thành lập doanh nghiệp mới nhằm trốn tránh nghĩa vụ nợ thuế cũ.
• Báo cáo và đề xuất vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các trường hợp đặc biệt vượt quá thẩm quyền giải quyết, các Cục Hải quan địa phương phải kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan để nhận chỉ đạo hướng dẫn cụ thể, tránh việc tự ý giải quyết gây thất thu ngân sách hoặc gây ách tắc hàng hóa sai quy định.