Công văn số 4268/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Điều 57 Thông tư số 79/2009/TT-BTC. Nội dung công văn tập trung hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất (DNCX), giúp tháo gỡ khó khăn cho cả cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp hoạt động trong khu chế xuất.

Thủ tục hải quan đối với hàng hóa mua bán giữa doanh nghiệp chế xuất và nội địa

Công văn đưa ra các hướng dẫn cụ thể nhằm thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan khi có hoạt động giao thương giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất:

• Nghĩa vụ khai báo hải quan: Xác định rõ các trường hợp doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất phải làm thủ tục hải quan xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ theo quy định pháp luật.
• Áp dụng chính sách thuế: Hướng dẫn cách xác định đối tượng chịu thuế và không chịu thuế đối với hàng hóa đưa từ nội địa vào doanh nghiệp chế xuất và ngược lại, đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Sử dụng hóa đơn: Quy định về việc sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn xuất khẩu trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa mua bán, trao đổi giữa hai khu vực.

Thanh lý máy móc, thiết bị và phương tiện vận chuyển của doanh nghiệp chế xuất

Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp chế xuất trong việc đổi mới công nghệ và xử lý tài sản cố định, Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết quy trình thanh lý:

• Hình thức thanh lý: Doanh nghiệp chế xuất được phép thanh lý máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển theo các hình thức xuất khẩu, bán vào thị trường nội địa, biếu, tặng hoặc tiêu hủy.
• Thủ tục hải quan khi bán vào nội địa: Khi thanh lý vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải làm thủ tục thay đổi mục đích sử dụng và kê khai, nộp đủ các loại thuế liên quan theo quy định tại thời điểm chuyển đổi mục đích sử dụng.
• Thủ tục tiêu hủy: Trường hợp tiêu hủy máy móc, thiết bị, doanh nghiệp phải thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý môi trường liên quan nếu có.

Xử lý phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất

Việc quản lý và xử lý phế liệu, phế phẩm của doanh nghiệp chế xuất được hướng dẫn cụ thể nhằm tránh thất thu thuế và bảo vệ môi trường:

• Bán phế liệu vào nội địa: Doanh nghiệp chế xuất được phép bán phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình sản xuất vào thị trường nội địa. Doanh nghiệp nội địa mua phế liệu phải làm thủ tục hải quan và nộp thuế theo quy định hiện hành.
• Tiêu hủy phế liệu: Quy trình tiêu hủy phế liệu, phế phẩm phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường và có sự xác nhận, giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan quản lý.

Giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất

Công văn nhấn mạnh vai trò giám sát của cơ quan hải quan đối với hoạt động của doanh nghiệp chế xuất nhằm đảm bảo tính minh bạch:

• Kiểm tra cơ sở hạ tầng: Đảm bảo doanh nghiệp chế xuất có tường rào ngăn cách với khu vực bên ngoài, có cổng ra vào và hệ thống camera giám sát kết nối trực tiếp với cơ quan hải quan.
• Quản lý hàng hóa đưa vào, đưa ra: Mọi hoạt động đưa hàng hóa vào hoặc ra khỏi doanh nghiệp chế xuất đều phải được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo đúng đối tượng và mục đích sử dụng đã đăng ký với cơ quan quản lý.