Giới thiệu về Công văn số 3914/TCT-CS

Công văn số 3914/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng dành cho các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, đặc biệt là các hành vi liên quan đến gian lận hóa đơn, trốn thuế và mua bán hóa đơn bất hợp pháp. Văn bản này định hướng rõ ràng quy trình phối hợp giữa cơ quan thuế và các cơ quan chức năng khác nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Các nội dung trọng tâm về xử lý vi phạm pháp luật về thuế

Dưới đây là chi tiết các hướng dẫn và nguyên tắc xử lý vi phạm được Tổng cục Thuế nhấn mạnh trong Công văn số 3914/TCT-CS:

- Nguyên tắc xác định và xử lý hành vi vi phạm về thuế và hóa đơn

• Cơ quan thuế các cấp phải thực hiện rà soát, phân loại các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế và hóa đơn dựa trên hệ thống cơ sở dữ liệu của ngành Thuế.
• Đối với các trường hợp doanh nghiệp sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, cơ quan thuế cần làm rõ hành vi vi phạm để xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn theo quy định tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP của Chính phủ.
• Trường hợp xác định hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm trốn thuế theo quy định của Bộ luật Hình sự, cơ quan thuế phải chuyển ngay hồ sơ vụ việc cho cơ quan điều tra có thẩm quyền để truy cứu trách nhiệm hình sự, không giữ lại xử lý hành chính.

- Quy trình phối hợp giữa cơ quan Thuế và cơ quan Công an

• Tăng cường cơ chế trao đổi thông tin nhanh chóng, kịp thời giữa cơ quan thuế và cơ quan điều tra khi phát hiện các đường dây mua bán hóa đơn trái phép hoặc các doanh nghiệp "ma" thành lập chỉ nhằm mục đích bán hóa đơn.
• Cơ quan thuế có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, số liệu kế toán và giải trình chuyên môn theo yêu cầu của cơ quan công an để phục vụ công tác điều tra, phá án.
• Khi nhận được kết luận từ cơ quan điều tra, cơ quan thuế căn cứ vào đó để thực hiện truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử lý các nghĩa vụ tài chính liên quan của người nộp thuế theo đúng quy định pháp luật.

- Xử lý đối với người nộp thuế sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn

• Đối với các doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ của các đơn vị đã bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh (không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), cơ quan thuế yêu cầu người nộp thuế giải trình, chứng minh tính xác thực của giao dịch mua bán.
• Nếu người nộp thuế chứng minh được giao dịch mua bán là có thật, có đầy đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hàng hóa đã được đưa vào sản xuất, kinh doanh thì được xem xét khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Nếu không chứng minh được tính hợp pháp của giao dịch, người nộp thuế phải thực hiện kê khai điều chỉnh giảm thuế giá trị gia tăng đầu vào và loại bỏ chi phí tương ứng ra khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.

- Tăng cường công tác tuyên truyền và hậu kiểm

• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuế và hóa đơn điện tử đến toàn thể người nộp thuế nhằm nâng cao tính tự giác tuân thủ, giúp doanh nghiệp nhận diện và phòng tránh các rủi ro liên quan đến hóa đơn bất hợp pháp.
• Tăng cường công tác hậu kiểm sau khi cấp mã hóa đơn điện tử, áp dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trong việc xuất hóa đơn của doanh nghiệp.

Đánh giá ý nghĩa pháp lý của văn bản

Công văn số 3914/TCT-CS đóng vai trò là kim chỉ nam giúp thống nhất nhận thức và hành động của cơ quan thuế các cấp trong việc đấu tranh phòng chống gian lận thuế. Việc thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo tại công văn này góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng giữa các doanh nghiệp, đồng thời ngăn chặn thất thu ngân sách nhà nước một cách hiệu quả.