Công văn số 3800 TCT/NV5 được Tổng cục Thuế ban hành ngày 23/10/2003 hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế đối với khoản tiền lãi phát sinh do thanh toán trễ hạn trong các giao dịch thương mại. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế đối với các khoản phạt vi phạm hợp đồng và lãi chậm thanh toán.

- Quy định về Thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với tiền lãi chậm thanh toán

• Khoản tiền lãi do thanh toán trễ hạn phát sinh từ các hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ không được coi là hoạt động cung ứng dịch vụ hay bán hàng hóa chịu thuế GTGT.
• Bên nhận khoản tiền lãi chậm thanh toán không phải kê khai, tính và nộp thuế GTGT đối với khoản thu nhập này.
• Về hóa đơn, chứng từ: Khi nhận tiền lãi chậm thanh toán, doanh nghiệp không lập hóa đơn GTGT mà lập chứng từ thu tiền (phiếu thu) theo quy định. Bên chi tiền lập chứng từ chi tiền (phiếu chi) để làm căn cứ hạch toán kế toán.

- Quy định về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

• Đối với bên nhận tiền lãi: Khoản tiền lãi do thanh toán trễ hạn nhận được phải được hạch toán vào khoản thu nhập khác để xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ tính thuế tương ứng.
• Đối với bên chi trả tiền lãi: Khoản chi trả tiền lãi chậm thanh toán do vi phạm điều khoản thanh toán trong hợp đồng kinh tế được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, miễn là có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp (bao gồm hợp đồng kinh tế có điều khoản phạt chậm thanh toán, biên bản xác định số tiền phạt chậm thanh toán và chứng từ chi tiền).

- Hướng dẫn áp dụng và lưu ý đối với doanh nghiệp

• Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa tiền lãi phát sinh từ hoạt động cho vay (thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nhưng phải lập hóa đơn) và tiền lãi do chậm thanh toán trong giao dịch thương mại (không phải lập hóa đơn GTGT, chỉ lập chứng từ thu chi) để áp dụng đúng quy định về hóa đơn và thuế.
• Các cơ quan thuế địa phương có trách nhiệm căn cứ vào hướng dẫn tại Công văn này để hướng dẫn các doanh nghiệp trên địa bàn thực hiện thống nhất, tránh sai sót trong việc kê khai và quyết toán thuế.