Giới thiệu về Công văn số 3605 TCT/ĐTNN

Công văn số 3605 TCT/ĐTNN được ban hành ngày 04/11/2004 bởi Tổng cục Thuế nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương thống nhất phương pháp xác định doanh thu, chi phí đối với các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, biếu, tặng, hoặc tiêu dùng nội bộ. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các hoạt động phi thương mại này.

Xác định doanh thu tính thuế đối với hàng hóa trao đổi, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, việc xác định doanh thu đối với các loại hình hàng hóa này được thực hiện theo các nguyên tắc cụ thể sau:

• Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi: Doanh thu để tính thuế TNDN được xác định theo giá bán của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm phát sinh hoạt động trao đổi.
• Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để biếu, tặng: Doanh nghiệp phải thực hiện xác định doanh thu tính thuế dựa trên giá bán của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm thực hiện việc biếu, tặng khách hàng, đối tác hoặc người lao động.
• Đối với hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng nội bộ: Doanh thu được xác định theo giá thành sản xuất hoặc giá vốn của hàng hóa, dịch vụ đó. Trường hợp sản phẩm tiêu dùng nội bộ không phục vụ trực tiếp cho quá trình sản xuất kinh doanh tiếp theo mà dùng cho mục đích phúc lợi hoặc tiêu dùng cá nhân, doanh thu tính thuế được xác định theo giá bán của sản phẩm cùng loại trên thị trường tại thời điểm tiêu dùng.

Xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Bên cạnh việc ghi nhận doanh thu, Công văn cũng làm rõ nguyên tắc hạch toán chi phí liên quan đến các khoản hàng hóa này:

• Ghi nhận giá vốn: Giá trị của hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ được ghi nhận vào chi phí giá vốn hàng bán hoặc chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí bán hàng tương ứng theo đúng chế độ kế toán hiện hành.
• Điều kiện khấu trừ chi phí: Các khoản chi phí phát sinh từ việc sản xuất hoặc mua vào của số hàng hóa dùng để biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ chỉ được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế TNDN nếu có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

Nguyên tắc xuất hóa đơn và kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể về nghĩa vụ thuế GTGT đối với các giao dịch phi thương mại này như sau:

• Nghĩa vụ lập hóa đơn: Doanh nghiệp phải lập hóa đơn GTGT đối với tất cả các trường hợp xuất hàng hóa, dịch vụ để trao đổi, biếu, tặng hoặc tiêu dùng nội bộ (ngoại trừ trường hợp xuất dùng nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất, chế biến trong cùng một cơ sở kinh doanh).
• Giá tính thuế GTGT: Giá tính thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ được xác định là giá bán của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh các hoạt động này.