Tổng quan về Công văn số 3228 TM/XNK

Công văn số 3228 TM/XNK được Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương) ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc cấp Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D đối với các mặt hàng gia công xuất khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất xuất khẩu sang thị trường các nước thành viên ASEAN theo Hiệp định ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT).

Các nội dung quy định cốt lõi của văn bản

1. Nguyên tắc xác định xuất xứ đối với hàng gia công

• Hàng hóa được gia công tại Việt Nam để được xem xét cấp C/O mẫu D phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về xuất xứ hàng hóa theo quy định của Hiệp định CEPT/AFTA.
• Việc xác định xuất xứ không chỉ căn cứ vào hoạt động gia công đơn thuần mà phải dựa trên tỷ lệ hàm lượng giá trị khu vực (RVC) đạt tỷ lệ tối thiểu theo quy định (thường là 40%) hoặc đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) tương ứng cho từng nhóm mặt hàng cụ thể.
• Nguyên liệu nhập khẩu từ các nước ngoài khối ASEAN để gia công phải trải qua quá trình sản xuất, chế biến cơ bản tại Việt Nam, tạo ra một sản phẩm mới có sự thay đổi rõ rệt về bản chất hoặc mã số thuế quan so với nguyên liệu ban đầu.

2. Điều kiện và thủ tục hồ sơ cấp C/O mẫu D cho hàng gia công

• Doanh nghiệp đề nghị cấp C/O mẫu D phải xuất trình đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của nguyên liệu, hợp đồng gia công ký kết với đối tác nước ngoài, định mức sử dụng nguyên liệu và quy trình sản xuất thực tế tại nhà máy.
• Các cơ quan có thẩm quyền cấp C/O (các Phòng Quản lý Xuất Nhập khẩu khu vực) có trách nhiệm kiểm tra chặt chẽ tính hợp lệ, hợp pháp của hồ sơ, đối chiếu giữa lượng nguyên liệu nhập khẩu thực tế và thành phẩm xuất khẩu để ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ.
• Trường hợp hàng hóa được gia công từ nguyên liệu có xuất xứ từ các nước thành viên ASEAN khác (áp dụng quy tắc cộng gộp xuất xứ), doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ các chứng từ, hóa đơn chứng minh xuất xứ hợp lệ của các nguyên liệu đầu vào đó.

3. Trách nhiệm của các bên liên quan

• Đối với doanh nghiệp xuất khẩu: Phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin, số liệu kê khai trong hồ sơ đề nghị cấp C/O mẫu D. Đồng thời, doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ hồ sơ, sổ sách kế toán liên quan đến hoạt động gia công để phục vụ công tác hậu kiểm khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.
• Đối với cơ quan cấp C/O: Thực hiện việc thẩm định hồ sơ nhanh chóng, đúng quy trình quy định; hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ; phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan để kiểm tra thực tế cơ sở sản xuất trong trường hợp có nghi ngờ về tính xác thực của xuất xứ hàng hóa.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 3228 TM/XNK đã tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng, giúp các doanh nghiệp gia công tại Việt Nam tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu hàng hóa sang các nước trong khu vực ASEAN. Đồng thời, văn bản này cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, bảo vệ uy tín của hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam trên thị trường quốc tế.