Tổng quan về Công văn số 3068/TCHQ-GSQL

Công văn số 3068/TCHQ-GSQL được ban hành bởi Tổng cục Hải quan nhằm hướng dẫn, chấn chỉnh và thống nhất quy trình trưng cầu giám định hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại các Chi cục Hải quan địa phương. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình phân loại, áp mã, xác định trị giá hải quan và kiểm tra chuyên ngành, nhằm đảm bảo tính minh bạch, đúng pháp luật và đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp.

Nguyên tắc và điều kiện trưng cầu giám định hàng hóa

Công văn quy định rõ các trường hợp và nguyên tắc cốt lõi mà cơ quan hải quan phải tuân thủ khi thực hiện trưng cầu giám định:

• Chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết: Việc trưng cầu giám định chỉ được tiến hành khi công chức hải quan không thể xác định được tên hàng, mã số, chủng loại, chất lượng, hoặc các đặc tính kỹ thuật, lý hóa của hàng hóa bằng các phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện có tại chi cục.
• Nghiêm cấm lạm dụng: Nghiêm cấm việc lạm dụng thủ tục trưng cầu giám định đối với những mặt hàng đã có thông tin rõ ràng, gây khó khăn, kéo dài thời gian thông quan và phát sinh chi phí không đáng có cho doanh nghiệp.
• Lựa chọn tổ chức giám định phù hợp: Việc lựa chọn thương nhân, tổ chức giám định phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật thương mại. Tổ chức được lựa chọn phải có đủ năng lực, điều kiện kỹ thuật và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định hoặc thừa nhận trong lĩnh vực liên quan.

Quy trình thực hiện và trách nhiệm của các bên liên quan

Để tối ưu hóa quy trình thông quan và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người khai hải quan, Tổng cục Hải quan yêu cầu thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Lấy mẫu và niêm phong hàng hóa: Quá trình lấy mẫu hàng hóa để phục vụ trưng cầu giám định phải được thực hiện công khai, có sự chứng kiến của người khai hải quan. Mẫu hàng hóa phải được niêm phong hải quan và lập biên bản bàn giao rõ ràng, bảo đảm tính nguyên vẹn của mẫu.
• Thỏa thuận thời hạn trả kết quả: Cơ quan hải quan phải thỏa thuận rõ ràng với tổ chức giám định về thời hạn trả kết quả giám định. Điều này nhằm hạn chế tối đa việc kéo dài thời gian chờ đợi, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Sử dụng và xử lý kết quả giám định: Kết quả giám định từ tổ chức được trưng cầu là cơ sở pháp lý để cơ quan hải quan thực hiện việc áp mã, áp thuế và quyết định thông quan hàng hóa. Trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc không đồng ý với kết quả giám định, các bên sẽ giải quyết theo trình tự, thủ tục quy định tại Luật Hải quan và các văn bản pháp luật có liên quan.

Chấn chỉnh công tác quản lý và tổ chức thực hiện

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động trưng cầu giám định tại các chi cục trực thuộc:

• Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu: Thủ trưởng các đơn vị hải quan chịu trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc công chức dưới quyền thực hiện đúng quy định. Không tự ý yêu cầu giám định đối với những mặt hàng đã có kết quả phân tích, phân loại trước đó hoặc đã được hệ thống dữ liệu hải quan ghi nhận thống nhất.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên ngành: Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành và các tổ chức giám định uy tín để tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm làm chậm trễ quá trình giải phóng hàng hóa.