Tóm tắt Công văn số 2995 TCT/CS ngày 15/08/2003 của Tổng cục Thuế về việc xử lý thuế đối với trường hợp mua hàng hoá của đơn vị bỏ trốn

Công văn số 2995 TCT/CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thống nhất biện pháp xử lý thuế đối với các doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ của các đơn vị đã bỏ trốn (mất tích khỏi địa điểm kinh doanh). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp phân loại và giải quyết các vướng mắc về thuế GTGT và thuế TNDN liên quan đến hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn.

- Nguyên tắc phân loại và xử lý hành vi sử dụng hóa đơn của đơn vị bỏ trốn

• Trường hợp giao dịch mua bán là có thật: Nếu cơ sở kinh doanh chứng minh được việc mua bán hàng hóa, dịch vụ là có thật (có hàng hóa thực tế, có hợp đồng, chứng từ thanh toán, phiếu nhập kho, hạch toán kế toán đầy đủ) nhưng bên bán đã bỏ trốn, cơ quan thuế sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh tính xác thực của giao dịch để xem xét giải quyết quyền lợi về thuế cho doanh nghiệp mua hàng.
• Trường hợp sử dụng hóa đơn khống: Nếu cơ sở kinh doanh chỉ mua hóa đơn để hợp thức hóa hàng hóa trôi nổi hoặc nâng khống chi phí mà không có giao dịch mua bán thực tế, hành vi này bị coi là trốn thuế, gian lận thuế và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

- Quy định về khấu trừ, hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT)

• Đối với các hóa đơn GTGT đầu vào mua của đơn vị bỏ trốn trước thời điểm cơ quan thuế công bố đơn vị đó bỏ trốn: Nếu qua kiểm tra xác định hàng hóa là có thật và đã kê khai nộp thuế, doanh nghiệp mua hàng vẫn được xem xét khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Đối với các hóa đơn phát sinh sau thời điểm đơn vị bán được cơ quan thuế thông báo bỏ trốn: Hoàn toàn không được khấu trừ, hoàn thuế GTGT đầu vào dưới mọi hình thức.
• Trường hợp có dấu hiệu thông đồng, mua bán hóa đơn bất hợp pháp để hoàn thuế GTGT: Cơ quan thuế sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

- Quy định về tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

• Doanh nghiệp chỉ được tính vào chi phí hợp lý đối với giá trị hàng hóa thực tế có sử dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời phải có đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hợp pháp của hàng hóa đó.
• Các khoản chi phí tương ứng với hóa đơn mua của đơn vị bỏ trốn mà không chứng minh được lượng hàng hóa thực tế tương ứng hoặc không có chứng từ hợp lệ sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

- Trách nhiệm của cơ quan thuế và doanh nghiệp

• Đối với cơ quan thuế trực tiếp quản lý: Có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế nơi doanh nghiệp bán bỏ trốn để xác minh thông tin, kiểm tra kỹ sổ sách kế toán, chứng từ thanh toán và thực tế kho hàng của doanh nghiệp mua nhằm tránh thất thu ngân sách nhà nước.
• Đối với doanh nghiệp mua hàng: Có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, trung thực các tài liệu, chứng từ liên quan đến giao dịch mua bán khi có yêu cầu kiểm tra của cơ quan thuế; tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của các hóa đơn, chứng từ đã sử dụng.