Giới thiệu về Công văn số 2709/TCT-PCCS

Công văn số 2709/TCT-PCCS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp thực hiện thống nhất việc lập và sử dụng hóa đơn, chứng từ đối với hoạt động ủy thác xuất khẩu hàng hóa. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp làm rõ quy trình luân chuyển chứng từ, thời điểm lập hóa đơn và nghĩa vụ thuế của các bên tham gia quan hệ ủy thác xuất khẩu bao gồm bên ủy thác và bên nhận ủy thác.

Quy định về sử dụng chứng từ khi giao nhận hàng hóa ủy thác

Khi xuất kho hàng hóa để giao cho bên nhận ủy thác thực hiện thủ tục xuất khẩu, bên ủy thác chưa lập hóa đơn xuất khẩu ngay mà phải thực hiện theo quy trình kiểm soát nội bộ nhằm đảm bảo tính hợp pháp của hàng hóa lưu thông trên đường:

• Bên ủy thác sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo Lệnh điều động nội bộ để làm chứng từ hợp pháp cho lô hàng vận chuyển đến kho của bên nhận ủy thác hoặc đến cửa khẩu.
• Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ phải được đăng ký, phát hành và quản lý theo đúng quy định về hóa đơn, chứng từ của Bộ Tài chính.
• Bên nhận ủy thác có trách nhiệm bảo quản, quản lý hàng hóa dựa trên các chứng từ giao nhận này cho đến khi thực tế xuất khẩu.

Quy trình lập hóa đơn khi hàng hóa đã thực tế xuất khẩu

Sau khi hàng hóa đã hoàn thành thủ tục hải quan và thực tế được xuất khẩu ra nước ngoài, quy trình lập hóa đơn giữa các bên được thực hiện cụ thể như sau:

• Bên nhận ủy thác xuất khẩu có trách nhiệm bàn giao lại cho bên ủy thác các chứng từ chứng minh hàng hóa đã thực xuất, bao gồm: Tờ khai hải quan hàng hóa xuất khẩu (bản chính hoặc bản sao có xác nhận theo quy định), hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) đã ký với khách hàng nước ngoài, và các chứng từ thanh toán qua ngân hàng liên quan.
• Căn cứ vào các chứng từ thực xuất do bên nhận ủy thác bàn giao, bên ủy thác thực hiện lập hóa đơn xuất khẩu (hoặc hóa đơn GTGT với thuế suất 0%) cho khách hàng nước ngoài.
• Hóa đơn này là căn cứ pháp lý để bên ủy thác kê khai doanh thu xuất khẩu, tính thuế và thực hiện các thủ tục hoàn thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa xuất khẩu theo quy định của pháp luật thuế.

Hóa đơn đối với phí dịch vụ ủy thác xuất khẩu

Hoạt động nhận ủy thác xuất khẩu là một loại hình dịch vụ thương mại, do đó nghĩa vụ thuế đối với phí dịch vụ này được quy định rõ:

• Bên nhận ủy thác xuất khẩu phải lập hóa đơn GTGT cho phí dịch vụ ủy thác xuất khẩu thu từ bên ủy thác.
• Thuế suất thuế GTGT áp dụng đối với phí dịch vụ ủy thác xuất khẩu là thuế suất tiêu chuẩn (thông thường là 10%), không được áp dụng thuế suất 0% như đối với hàng hóa xuất khẩu trực tiếp.
• Hóa đơn phí dịch vụ ủy thác này là chứng từ để bên nhận ủy thác kê khai thuế GTGT đầu ra, đồng thời là chứng từ để bên ủy thác hạch toán vào chi phí hợp lý và kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định.

Ý nghĩa pháp lý và lưu ý đối với doanh nghiệp

Việc tuân thủ hướng dẫn tại Công văn số 2709/TCT-PCCS giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý về thuế:

• Tránh xử phạt hành chính: Việc sử dụng sai loại hóa đơn hoặc lập hóa đơn sai thời điểm trong quá trình ủy thác xuất khẩu có thể bị cơ quan thuế xử phạt về hành vi vi phạm quy định về hóa đơn, chứng từ.
• Đảm bảo điều kiện hoàn thuế: Hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa ủy thác xuất khẩu bắt buộc phải có sự khớp đúng giữa Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, Tờ khai hải quan, Hóa đơn xuất khẩu và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Minh bạch tài chính: Phân định rõ ràng doanh thu từ hoạt động bán hàng xuất khẩu (của bên ủy thác) và doanh thu từ hoạt động cung cấp dịch vụ (của bên nhận ủy thác).